Биология ва тиббиёт муаммолари 2026, №4 (170)


Subject of the article

ТИМУСНИНГ МОРФОЛОГИК ХУСУСИЯТЛАРИ ҲАҚИДАГИ ЗАМОНАВИЙ ҚАРАШЛАР (435-438)

Authors

Абдурахмонов Джурабек Амруллоевич, Бахронов Журъат Джуракулович

Institution

Бухоро давлат тиббиёт институти, Ўзбекистон Республикаси, Бухоро ш.

Abstract

Инсон иммун тизимининг марказий органлари бўлиб, қизил суяк кўмиги ва тимус каби аъзоларни ўз ичига олади. Қизил суяк кўмиги эса ўз навбатида универсал гемопоэз органи бўлиб, унда В-лимфоцитларининг ўзак ва ярим ўзак ҳужайралари ҳосил бўлади. Тимус (айрисимон без) Т-лимфоцитопоэзнинг марказий органи ҳисобланади. Марказий органларда лимфоцитларнинг антигенга боғлиқ бўлмаган дифференциацияси содир бўлади. Айрисимон без бу иммунопоэз ва гемопоэзнинг марказий органи сифатида ўрганилади. Шу билан биргаликда тимус эндокрин без ҳам ҳисобланади. Айрисимон без ташқи томондан ингичка бириктирувчи тўқимадан иборат бўлган, эластик ва коллаген толалардан иборат капсула билан ўралган. Без тўқимаси капсуланинг остида сийрак шаклланмаган бириктирувчи тўқимадан иборат бўлган, асосан коллагенли тола-ли трабекуллаларга ажратилган. Турли хил манбаларда қайд этилган Гассал таначалари тимус безининг мағиз қисмида жойлашган бўлади. Айниқса вояга етган кишиларда, болалик давридаги болаларга нисбатан стромаси кўпроқ ва эпителий тўқимаси ёғ тўқималари билан алмашинади.

Key words

Айрисимон без, тимус, В-лимфоцит, Т-лимфоцит, макрофак, моноцит, антиген, бласт ҳужайра, қизил суяк кўмиги, морфология, гемопоэз, иммунопоэз.

Literature

родин В.А. Морфология тимуса взрослого челове-ка: дис. … д-ра мед. наук. М., 2004. 252 с. 2. Краюшкин А.И. Возрастные преобразования трехмерной формы тимуса // Новые технологии в медицине: труды ВолГМУ. 2004. Т. 60. С. 65–68. 3. Пасюк А.А. Вилочковая железа белой крысы в постнатальном онтогенезе // Медицинский жур-нал. 2006. № 1. С. 71–73. 4. Пугач П.В., Круглов С.В., Карелина Н.Р. Мор-фологические изменения тимуса новорожденных крыс, развивавшихся в условиях воздействия эта-нола на организм самок // Астраханский медицин-ский журнал. 2012. Т. 7, № 4. С. 219–221. 5. Пугач П.В., Круглов С.В., Карелина Н.Р. Осо-бенности строения тимуса и краниальных брыже-ечных лимфатических узлов у новорожденных крыс после пренатального воздействия этанола // Морфология. 2013. Т. 144, № 4. С. 30–35. 6. Пугач П.В., Круглов С.В., Карелина Н.Р. и др. Строение тимуса и брыжеечных лимфатических узлов новорожденных крыс в результате антена-тального влияния этанола // Педиатр. 2015. Т. 6, № 4. С. 51–55. 7. Anderson MS, Su MA. Aire and T cell develop-ment. Curr Opin Immunol. 2011;23(2):198–206. 8. Love PE, Bhandoola A. Signal integration and crosstalk during thymocyte migration and emigra-tion. Nat Rev Immunol. 2011;11(7):469–477. 9. Raica M, et al. Increased mast cell density and microvessel density in the thymus of patients with myasthenia gravis. Rom J Morphol Embryol. 2007;48(1):11–16. 10. Yang Q, Bell JJ, Bhandoola A. T-cell lineage de-termination. Immunol Rev. 2010;238(1):12–22.