Биология ва тиббиёт муаммолари 2026, №3 (169)


Subject of the article

РЕПРОДУКТИВ ЁШДАГИ АЁЛЛАРДА МЕТАБОЛИК СИНДРОМНИНГ ТИББИЙ-ИЖТИМОИЙ ЖИҲАТЛАРИ (485-489)

Authors

Боборахимова Умеда Мусаевна

Institution

Самарқанд Давлат тиббиёт университети, Ўзбекистон Республикаси, Самарқанд ш.

Abstract

Метаболик синдром репродуктив ёшдаги аёллар орасида кенг тарқалаётган, кўп омилли патология бўлиб, у семириш, инсулин резистентлиги, артериал гипертензия ва липид алмашинуви бузилишлари билан тавсифланади. Ушбу синдром нафақат юрак-қон томир касалликлари ва 2-тур қандли диабет ривожланиш хавфини оширади, балки аёлларнинг репродуктив саломатлигига, жумладан менструал цикл бузилишлари, поликистоз тухумдон синдроми ва беpushtликка ҳам салбий таъсир кўрсатади. Шунингдек, метаболик синдром ижтимоий-иқтисодий омиллар, турмуш тарзи, овқатланиш одатлари ва жисмоний фаоллик даражаси билан узвий боғлиқ бўлган долзарб тиббий-ижтимоий муаммо ҳисобланади. Мақолада репродуктив ёшдаги аёлларда метаболик синдромнинг тарқалиши, хавф омиллари ва унинг олдини олиш чора-тадбирларининг аҳамияти ёритилган.

Key words

Метаболик синдром, репродуктив ёш, аёллар саломатлиги, инсулин резистентлиги, семириш, репродуктив саломатлик, тиббий-ижтимоий муаммо.

Literature

1. Абдуллаева Л.М., Агабабян Л.Р., Боборахимова У.М. Избыток массы тела у женщин репродук-тивного возраста и методы его коррекции // Жур-нал репродуктивного здоровья и уронефрологиче-ских заболеваний. - 2020. - № 2. - С. 11–13. 2. Агабабян Л.Р., Абдуллаева Л.М., Насырова З.А. Гормональная контрацепция у женщин с ги-некологической и соматической патологией: учебное пособие. - Ташкент, 2020. - 76 с. 3. Аганезова Н.В., Аганезов С.С. Комбинирован-ные оральные контрацептивы: не только контра-цепция // Акушерство и гинекология. - 2015. - № 6. 4. Аметов А.С. Эффективное лечение ожирения - путь борьбы с эпидемией diabetes mellitus // Ме-дицинский совет. - 2013. - № 2-2. - С. 78–83. 5. Андреева Е.Н., Григорян О.Р. Контрацепция при эндокринопатиях. Доказательная база: науч-но-практическое руководство. - Москва, 2016. 6. Андреева Е.Н., Григорян О.Р., Волевоч Н.Н., Мельниченко Ж.А. Влияние комбинации сибутрамин/метформин на уровень антимюллеро-ва гормона, углеводный и липидный обмен в те-рапии синдрома поликистозных яичников у жен-щин с метаболическим синдромом // Акушерство и гинекология. - 2016. - С. 112–119. 7. Андреева Е.Н., Соколова Д.А., Григорян О.Р. Контрацепция у женщин с ожирением // Ожире-ние и метаболизм. - 2016. - Т. 13, № 3. - С. 65–69. DOI: 10.14341/OMET2016365-69. 8. Глазкова О.Л., Сумятина Л.В. Влияние комби-нированных оральных контрацептивов на ранние проявления метаболического синдрома у женщин // Проблемы репродукции. 9. Глазкова О.Л., Шмелева С.В. Показатели об-мена углеводов и липидов у пациенток с наруше-нием менструального цикла и ожирением // Obstetrics and Gynecology. 10. Клинические рекомендации по синдрому по-ликистозных яичников. Разделы по дислипидемии и выбору контрацепции у пациенток с СПКЯ. 11. Остроумова О.Д., Телкова С.С. и др. Подходы к лечению гипертриглицеридемии у пациентов с дислипидемией и ожирением // РМЖ. - 2025. - № 5. - 30 мая. 12. Проблемы репродукции. Анализ влияния гор-мональных контрацептивов на липидный профиль при ожирении. 13. Ризаев Ж.А., Муратова Н.Д., Бабаджанова Г.С., Абдурахманова С.И. Частота, клиника и хи-рургическое лечение миомы матки и аденомиоза // Медицинский журнал Узбекистана. - 2019. - № 1. - С. 23–26. 14. Abduvakilov J., Rizaev J. Characteristic features of lipid metabolism in patients with chronic general-ized periodontitis associated metabolic syndrome // Annals of International Medical and Dental Re-search. - 2019. - Vol. 5, No. 4. - P. DE45–DE48. 15. Agababyan L.R., Rizaev J.A., Yeszhanova A.A. Ultrasound and Doppler markers of fetoplacental insufficiency and macrosomia in pregnant women with gestational diabetes: a retrospective cohort study // New Day in Medicine. - 2026. - № 4(90). - P. 421–427. 16. Kuznetsova I.V. Метаболические эффекты ком-бинированной гормональной контрацепции и риск тромботических событий // Obstetrics and Gynecology. - 2016. - № 6. DOI: 10.18565/aig.2016.6.108-114. 17. Petrova T.N., Kovalenko N.S., Andreev A.A. et al. Современные подходы к диагностике, лечению и профилактике ожирения // Russian Medicine. - 2024. 18. Rizaev J.A., Agababyan L.R., Khalmuratova K.Zh. Medical and social determinants and barriers in the treatment of climacteric syndrome: results of a cross-sectional study // New Day in Medicine. - 2026. - № 4(90). - P. 389–394.