Биология ва тиббиёт муаммолари 2026, №2 (168)


Subject of the article

БОШ МИЯ ҚОН АЙЛАНИШИ СУРУНКАЛИ ЕТИШМОВЧИЛИГИНИ ЭРТА ТАШХИСЛАШ МАСАЛАЛАРИ (495-501)

Authors

Каримов Шавкат Ибрагимович, Юлбарисов Абдурасул Абдужалилович, Ирназаров Акмал Абдуллаевич, Алиджанов Ходжиакбар Кашипович, Ахматов Алимжон Мустапакулович, Муминов Рустам Тулкинбаевич, Джалилов Абдували Абдумуталович, Нурматов Дониёр Хамиджанович

Institution

1 – Республика хирургик ангионеврология ихтисослаштирилган маркази, Ўзбекистон Республикаси, Тошкент ш.; 2 - Тошкент давлат тиббиёт университети, Ўзбекистон Республикаси, Тошкент ш.

Abstract

Мазкур мақолада атеросклероз хасталиги, унинг учраши, дунёда юрак қон-томир тизимидаги атеросклеротик зарарланишларида эрта ташхислаш ва даволаш чора тадбирлари ҳамда касалликни асоратлари, бундан ташқари, атеросклеротик зарарланиши бор бўлган беморларда тиббиётнинг барча бўғинларида қандай текширув усулларини қўллаш алгоритмлари, дунё олимларининг тавсиялари ва илмий ишлар натижалари келтирилган. Асосий масала сифатида эрта ташхислаш ва ўз вақтида малакали тиббий ёрдам кўрсатиш хақида сўз боради. Айниқса юқоридаги тоифага кирувчи беморларни эрта ташхислаш ҳамда даволашдаги эътибор талаб қилинадиган томонлари ва ҳозирги тиббиётни бу йўналишдаги баъзи ютуқлари ҳамда камчиликлари хақида маълумотлар келтирилиб ўтилади.

Key words

сурункали бош мия қон айланиши етишмовчилиги, каротид атеросклероз, эрта ташхислаш, бирламчи тизим, даволаш тактикаси.

Literature

1. ВОЗ. Ожирение и избыточный вес: информа-ционный бюллетень. — Октябрь 2021. — URL: https://www.who.int/ru/news-room/fact-sheets/detail/obesity-and-overweight (дата обраще-ния: 09.05.2026). 2. Каерова Е. В., Журавская Н. С., Матвеева Л. В. Анализ основных факторов риска развития ин-сульта // Современные проблемы науки и образо-вания: электронный научный журнал. — 2017. — № 6. 3. Каримов Ш. И., Ибодуллаев З. Р., Ирназаров А. А., Юлбарисов А. А., Алиджанов Х. К., Ахма-тов А. М., Муминов Р. Т., Джалилов А. А., Нур-матов Д. Х., Цай В. Э. Ишемик инсульт ривожла-нишини эрта аниқлаш ва бирламчи профилакти-касига янгича ёндошувлар // Медицинский жур-нал Узбекистана. — 2019. — № 6. — С. 39–44. 4. Каримов Ш. И., Ирназаров А. А., Юлбарисов А. А., Алиджанов Х. К., Ахматов О. М., Муминов Р. Т., Джалилов А. А., Нурматов Д. Х. Вер-тебробазиляр хавзадаги қон айланиши етишмов-чилигини эрта аниқлаш ва даволашга янгича ёндашувлар // Ўзбекистон тиббиёт журнали. — 2021. — № 1. — С. 83–90. 5. Каримов Ш. И., Суннатов Р. Д., Ирназаров А. А. и др. Десятилетний опыт хирургического лече-ния больных хронической сосудисто-мозговой недостаточностью // Актуальные вопросы диагно-стики и хирургического лечения хронической со-судисто-мозговой недостаточности: материалы Республиканской научной конференции. — Таш-кент, 2018. — С. 41–44. 6. Кобалава Ж. Д., Моисеев В. С. Прогресс во вторичной профилактике инсультов // Клиниче-ская фармакология и терапия. — 2022. — № 10. — С. 39–42. 7. Манвелов Л. Инсульт: факторы риска // Наука и жизнь. — 2021. — № 3. — С. 70–77. 8. Парфенов В. А., Хасанова Д. Р. Ишемический инсульт. — М.: Изд-во МИА, 2012. — 288 с. 9. Amin H. P., Schindler J. L. Vascular Neurology Board Review: An Essential Study Guide. — 2017. — 190 p. 10. Chalmers J., MacMahon S., Anderson C., et al. Clinician's Manual on Blood Pressure and Stroke Prevention. — 2nd ed. — London, 2020. — P. 112–137. 11. Chen H., Xu Z., Fu Y. Spinal cord infarction following neurointerventional procedures in the pos-terior cerebral circulation: a case analysis and sys-tematic literature review // BMC Neurology. — 2025. doi: 10.1186/s12883-025-04255-9 12. Cordonnier C., Sprigg N., Sandset E. C., et al. (Women Initiative for Stroke in Europe (WISE) group). Stroke in women — from evidence to ine-qualities // Nature Reviews Neurology. — 2017. — Vol. 13, No. 9. — P. 521–532. 13. Goldstein L. B., Adams R., et al. Primary pre-vention of ischemic stroke // Stroke. — 2006. — Vol. 37. — P. 1583–1633. [год публикации требует проверки — указанный том 37 соответствует 2006 году, а не 2022] 14. Strbian D., Tsivgoulis G., Ospel J., Räty S., Cimflova P. European Stroke Organisation (ESO) guidelines on intravenous thrombolysis for acute ischaemic stroke // European Stroke Journal. — 2024. — Vol. 9, Issue 2. — P. 835–884. doi: 10.1177/23969873241257223