Биология ва тиббиёт муаммолари 2026, №2 (168)


Subject of the article

СУРУНКАЛИ ЮРАК ЕТИШМОВЧИЛИГИНИ АМБУЛАТОР ШАРОИТДА БОШҚАРИШНИНГ ЗАМОНАВИЙ ЁНДАШУВЛАРИ (138-143)

Authors

Исмоилова Юлдуз Абдувохидовна, Ахророва Зарина Валеревна

Institution

Самарқанд Давлат тиббиёт университети, Ўзбекистон Республикаси, Самарқанд ш.

Abstract

Юрак-қон томир касалликлари дунё бўйича ўлимнинг етакчи сабабларидан бири бўлиб, ҳар йили улардан 17,9 миллионга яқин одам вафот этади, асосий сабаблардан бири эса сурункали юрак етишмовчилиги (СЮЕ) ҳисобланади. Тадқиқотнинг мақсади — сурункали юрак етишмовчилиги билан оғриган беморларга амбулатор босқичда кўрсатиладиган тиббий ёрдам сифатини яхшилаш. Тадқиқот Республика ихтисослаштирилган кардиология илмий-амалий тиббиёт марказининг Самарқанд вилояти минтақавий филиалида ўтказилди ва унда СЮЕ ташхиси қўйилган 300 нафар бемор иштирок этди. Беморлар икки гуруҳга бўлинди: 1-гуруҳ (n=150) — СЮЕ амбулатор марказида кардиолог томонидан кузатилган беморлар; 2-гуруҳ (n=150) — яшаш жойидаги оилавий поликлиникаларда кузатилган беморлар. Кузатиш даври 12 ойни ташкил этди. Натижа-лар: 12 ойлик кузатувдан сўнг 1-гуруҳда отиш фракцияси 35,0%дан 48,1%гача ошган бўлса, 2-гуруҳда фақат 41,1%ни ташкил этди (р<0,001). Олти дақиқалик юриш тести 1-гуруҳда 289,2 м.дан 556,0 м.гача ошди (2-гуруҳда — 306,0 м.; р<0,001). NT Pro-BNP даражаси 1-гуруҳда 945,4 пг/мл.дан 545,6 пг/мл.гача камайди (2-гуруҳда — 948,2 пг/мл.; р<0,001). Бир йил давомида такрорий касалхонага ётқизилиш кўрсаткичи 1-гуруҳда 28,0%ни, 2-гуруҳда эса 67,6%ни ташкил этди (р<0,001). 2-гуруҳ беморларининг ўлим даражаси 1-гуруҳга нисбатан 2,5 баравар юқори бўлди (5,3% қарши 2,7%; р<0,001). Хулоса: СЮЕ амбулатор марказининг таш-кил этилиши беморларнинг ҳолатини қатъий назорат қилиш, дори воситаларини титрлаш, тайинланган те-рапияга содиқликни ошириш ва беморларнинг ҳаёт сифатини яхшилаш имконини беради.

Key words

сурункали юрак етишмовчилиги, амбулатор кузатув, юрак етишмовчилиги маркази, отиш фракцияси, NT Pro-BNP, такрорий госпитализация, ҳаёт сифати.

Literature

1. Agababyan, I., Ismoilova, Y. Improving Medical Care Management for Patients with Chronic Heart Failure (Evidence from Samarkand Region, Uzbeki-stan) Kardiologija v Belarusi, 2025, 17(2), pp. 211–218 2. Agababyan, I., Jabbarova, N. Opportunities for Using Sodium-Glucose Cotransporter Inhibitor of Type 2 in Comprehensive Treatment of Non-Alcoholic Fatty Liver Disease: A Literature Review. Kardiologija v Belarusi, 2024, 16(4), pp. 392-400 3. Aghababyan, I., Ismoilova, Y. Strategy for the Treatment of Chronic Heart Failure in a Specialized Hospital. Kardiologija v Belarusi, 2023, 15(5), pp. 618–627 4. McAlister F.A., Stewart S. // Multidisciplinary strategies for the management of heart failure pa-tients at high risk for admission: a systematic review of randomized trials / Journal of the American Col-lege of Cardiology/-2004.-T.44-№4.- p.810-819 5. McDonagh T.A. et al. // 2021 ESC Guidelines for the diagnosis and treatment of acute and chronic heart failure: Developed by the Task Force for the diagnosis and treatment of acute and chronic heart failure of the European Society of Cardiology (ESC) With the special contribution of the Heart Failure Association (HFA) of the ESC //European heart journal. – 2021. – Т. 42. – №. 36. – С. 3599-3726. 6. Riley J.P. et al. // Heart Failure Association of the European Society of Cardiology heart failure nurse curriculum //European journal of heart failure. – 2016. – Т. 18. – №. 7. – С. 736-743. 7. Stewart S. // Financial aspects of heart failure programs of care //European journal of heart failure. – 2005. – Т. 7. – №. 3. – С. 423-428 8. Vinogradova N. G. The prognosis of patients with chronic heart failure, depending on adherence to observation in a specialized heart failure treat-ment center //Kardiologiia. – 2019. – Т. 59. – №. 10S. – С. 13-21. (in Russian) 9. Vinogradova N. G., Polyakov D. S., Fomin I. V. Analysis of mortality in patients with heart failure after decompensation during long-term follow-up in specialized medical care and in real clinical practice //Kardiologiia. – 2020. – Т. 60. – №. 4. – С. 91-100. (in Russian) 10. Wakefield B. J. et al. // Heart failure care man-agement programs: a review of study interventions and meta-analysis of outcomes //Journal of Cardio-vascular Nursing. – 2013. – Т. 28. – №. 1. – С. 8-19.