Doktor axborotnomasi 2026, №1 (122)
Subject of the article
EPILEPSIYANING DASTLABKI DAVRIDA PSIXOTIK BO‘LMAGAN RUHIY KASALLIKLAR VA SHAXSIYAT BUZILISHI BO‘LGAN BEMORLARNING KLINIK PSIXOLOGIK HOLATINING XUSUSIYATLARI (117-122)
Authors
R. B. Xayatov
Institution
Samarqand davlat tibbiyot universiteti, Samarqand, O‘zbekiston
Abstract
Tadqiqot maqsadi epilepsiya bilan og‘rigan bemorlarning shaxsiyatining klinik va psixologik xususiyatlarini o‘rganish edi. Materiallar va tadqiqot usullari. Tadqiqot materiallari epilepsiya bilan og‘rigan, kasallikning turli klinik ko‘rinishlariga ega bo‘lgan 120 nafar katta yoshli bemorni tashkil etdi. Ular orasida kasallikning initsial davrida, ya’ni kasallik davomiyligi uch yilgacha bo‘lgan 70 nafar bemor va epileptik xurujlari remissiyada bo‘lgan 50 nafar bemor bor edi. Erkaklar 62,4 % ni, ayollar esa 38,6 % ni tashkil qildi; bemorlarning 71,2 % ni 36 yoshdan kichik edi. Psix ologik diagnostika kognitiv, emosional va xulq-atvor sohalarini baholash uchun 12 ta eksperimental-psixologik metodika yordamida o‘tkazildi. Tadqiqot natijalari. Epilepsiya bilan og‘rigan, kasallikning turli klinik ko‘rinishlari va epileptogenezning turli bosqichlarida bo‘lgan bemorlarda kliniko-psixologik tadqiqot o‘tkazildi. Jumladan, kasal likning boshlang‘ich bosqichida ham nopsixotik ruhiy buzilishlar simptomlarini (F 06.822) va shaxs o‘zgarishlari (buzilishlari)ni (F 07.02) diagnostika qilish amalga oshirildi. Psixologik metodikalardan foydalanish kasallikning ilk uch yili davomida ushbu simptomlarni aniqlash, kasallik progressiyasi yoki regressi jarayonida ularning ifodalanish darajasini aniqlash imkonini berdi. Epilepsiyada ruhiy buzilishlar rivojlanish mexanizmlari haqida gipoteza taklif etildi.
Key words
epilepsiya, psixotik bo‘lmagan ruhiy buzilishlar, shaxsiyatning buzilishi.
Literature
1. Абдуллаева Н. Н., Вязикова Н. Ф., Шмырина К. В. Особенности эпилепсии у лиц, перенесших острое нару шение мозгового кровообращения //Доброхотовские чтения. – 2017. – С. 31-34. 2. Азизова Р. Б., Абдуллаева Н. Н., Усмоналиев И. И. Изменение высших когнитивных функций у больных с эпилепсией //Вопросы науки и образования. – 2019. – №. 28 (77). – С. 87-96. 3. Игамова С. С., Джурабекова А. Т., Хамедова Ф. С. Комплексный подход к противосудорожной терапии при симптоматической эпилепсии и головная боль у больных с новообразованиями головного мозга // Российский журнал боли. – 2015. – №. 1. – С. 100-101. 4. Hirsch E, French J, Scheffer IE, Bogacz A, Alsaadi T, Sperling MR et al (2022) ILAE definition of the idiopathic generalized epilepsy syndromes position statement by the ILAE task force on nosology and definitions. Epilepsia 63(6):1475–1499. https:// doi.org/ 10. 1111/ epi. 17236 5. Iqbal N, Caswell H, Muir R, Cadden A, Ferguson S, Mackenzie H et al (2015) Neuropsychological profiles of pa tients with juvenile myoclonic epilepsy and their siblings: an extended study. Epilepsia. 56(8):1301–1308 6. Hughes J.R. Tobacco Withdrawal in Self-Quitter // Journal of Consulting and Clinical Psychology. – 1992. – Р. 689–697. 7. Зинков Л.Р., Шатенштейн А.А. Эпилепсия и никотин: клинические наблюдения // Неврология, нейропсихи атрия, психосоматика. – 2011. – № 3. – С. 18. 8. Mangaard S, Gesche J, Delcomyn L, Beier CP (2021) The burden of disease of idiopathic/genetic generalized epi lepsy—a nationwide online survey. Epilepsy Behav. https://d oi. org/ 10. 1016/j. yebeh. 2021. 108232 9. Gesche J, Rubboli G, Beier CP (2024) Prodromal phase of idiopathic generalized epilepsy: a register-based case control study. Neurology 103(8):e209921 10.Вассерман Л.И. Нейропсихологическая диагностика при эпилепсии. Эпилепсия. СПб. 2010; 185-214.