Журнал кардиореспираторных исследований 2026. №2/2
Subject of the article
Tuberkulyozda nutritiv yetishmovchilikning patogenetik jihatlari va klinik oqibatlari (52-55)
Authors
X.I. Turdibekov, G‘.N. Shukurov, R.R. Kuvandikov, A.A. O‘ralov, S.E. Eshtemirov
Institution
Samarqand davlat tibbiyot universiteti, Samarqand viloyat ftiziatriya va pulmonologiya markazi
Abstract
Nutritiv holatni tizimli skrining qilish va tuberkulyoz bilan kasallangan bemorlarni maqsadli nutritiv qo‘llab-quvvatlash real klinik amaliyotda, ayniqsa silga qarshi dispanserlar darajasida hali ham yetarli darajada standartlashtirilmagan. Tadqiqot maqsadi: Tuberkulyozda nutritiv tanqislikning klinik-patogenetik ahamiyatini baholash, shuningdek, nutritiv korreksiyaning asosiy yondashuvlarini belgilash. Material va usullar: Tadqiqotga statsionar sharoitda davolanayotgan, birinchi marta aniqlangan, dori vositalariga sezgir o‘pka tuberkulyozi bilan og‘rigan 18 yoshdan 65 yoshgacha bo‘lgan 82 nafar bemor kiritildi. Standart silga qarshi terapiya fonida nutritiv holat va uning dinamikasi har tomonlama baholandi. Tadqiqot natijalari: Ko‘pchilik bemorlarda tuberkulyoz tana vazni indeksi pasayishi va gipoalbuminemiya bilan namoyon bo‘ladigan yaqqol nutritiv tanqislik bilan kechishi aniqlandi. Davolanish jarayonida nutritiv ko‘rsatkichlarning ishonchli yaxshilanishi kuzatildi, bunda tana vaznining erta ortishi va albumin darajasining ko‘tarilishi muhim prognostik ahamiyatga ega bo‘ldi. Xulosa: Tuberkulyozning noxush oqibatlarini profilaktika qilishda nutritiv holatni tizimli skrining qilish, tana vazni dinamikasini monitoring qilish va bemorlarni olib borish standartiga maqsadli nutritiv korreksiyani kiritish muhim rol o‘ynashi kerak.
Key words
tuberkulyoz, nutritiv tanqislik, tana vazni indeksi, albumin.
Literature
1. Agarwal A.K. et al. Hypoalbuminemia and outcomes in pulmonary tuberculosis // J Family Med Prim Care. – 2023. – Vol. 12(4). – P. 752– 758. 2. Bhargava A. et al. Nutritional assessment and intervention in tuberculosis care // Natl Med J India. – 2013. – Vol. 26(6). – P. 331–335. 3. Gupta K.B., Gupta R., Atreja A. Tuberculosis and nutrition // Lung India. – 2009. – Vol. 26(1). – P. 9–16. 4. Heidarnezhad F. et al. Nutritional status in active and latent tuberculosis infection // Iran J Public Health. – 2016. – Vol. 45(11). – P. 1441– 1448. 5. Musuenge B.B. et al. Nutritional status of tuberculosis patients in Burkina Faso // BMC Public Health. – 2020. – Vol. 20. – Article 1831. 6. Phan MN, Guy ES, Nickson RN, Kao CC. Predictors and patterns of weight gain during treatment for tuberculosis in the United States of America. Int J Infect Dis. 2016 Dec; 53:1– 5. 7. Sultan K.M. Nutritional status of pulmonary tuberculosis patients in Baghdad // J Fac Med Baghdad. – 2012. – Vol. 54(1). – P. 30–34. 8. Van Lettow M. et al. Weight gain during tuberculosis treatment and its association with survival // Int J Tuberc Lung Dis. – 2004. – Vol. 8(9). – P. 1055–1061. 9. Vasantha M, Gopi PG, Subramani R. Weight gain in patients with tuberculosis treated under directly observed treatment short-course (DOTS). Indian J Tuberc. 2009 Jan;56(1):5-9. PMID: 19402266. 10. World Health Organization. Global tuberculosis report 2023. – Geneva: WHO, 2023.