Asqarov Po‘lat Azadovich.

KURS TARIXI

  Samarqand davlat tibbiyot universiteti diplomdan keyingi ta’lim fakultetining "Kaminvaziv va laparoskopik xirurgiya" kursi 2021-yil 3-martda 1-sonli jarrohlik kasalliklari kafedrasi negizida tashkil etilgan. Kurs shtati ikkita shtat birligidan iborat etib tasdiqlandi. Kurs rahbari etib t.f.n. Asqarov Po‘lat Azadovich. SamDTU rektorining 2023-yil 18-sentyabrdagi 438-sonli buyrug‘i bilan AF kursi kafedra tarkibidan chiqarildi.

  Samarqand davlat tibbiyot universiteti Diplomdan keyingi ta’lim fakultetining Kaminvaziv va laparoskopik xirurgiya kursi zamonaviy xirurgik texnologiyalarni diplomdan keyingi tibbiy ta’lim, klinik amaliyot va ilmiy-tadqiqot faoliyatiga izchil joriy etish maqsadida tashkil etilgan. Kursning shakllanishi xirurgiyada an’anaviy ochiq operatsiyalardan bemor uchun kam shikastli, xavfsiz va tez tiklanishni ta’minlaydigan laparoskopik hamda endovizual usullarga bosqichma-bosqich o‘tish jarayoni bilan uzviy bog‘liqdir.

  Kurs faoliyatining dastlabki bosqichlaridan boshlab laparoskopik operatsiyalarni o‘zlashtirish, endovizual asbob-uskunalardan oqilona foydalanish, xirurglarning amaliy ko‘nikmalarini takomillashtirish va zamonaviy davolash standartlarini o‘quv jarayoniga kiritishga alohida e’tibor qaratildi. Klinik bazalarda o‘tkazilgan mashg‘ulotlar nazariy bilimlarni bevosita amaliyot bilan uyg‘unlashtirish hamda tinglovchilarda mustaqil klinik fikrlash qobiliyatini shakllantirish imkonini berdi.

  Kursning rivojlanishi davomida o‘quv dasturlari va uslubiy materiallar takomillashtirildi, laparoskopik va kam invaziv operatsiyalarning yangi turlari o‘quv jarayoniga joriy etildi. Mashg‘ulotlarda interfaol ma’ruzalar, klinik vaziyatli masalalar, operatsiyalar videoyozuvlarini bosqichma-bosqich tahlil qilish, bemorlarni ko‘rikdan o‘tkazish, konsiliumlar, operatsiya oldi rejalashtirish va operatsiyadan keyingi kuzatuv usullaridan foydalanila boshlandi.

  Hozirgi kunda kursga dotsent Askarov Pulat Azadovich rahbarlik qiladi. Uning rahbarligida kursning o‘quv-uslubiy, klinik, ilmiy va tashkiliy faoliyati zamonaviy xirurgiya talablari asosida olib borilmoqda. Kurs assistenti, PhD Hayitov L.M. o‘quv mashg‘ulotlari, klinik muhokamalar, amaliy ko‘nikmalarni o‘rgatish va ilmiy izlanishlarda faol ishtirok etmoqda. Kurs jamoasi ustoz-shogird an’analarini zamonaviy simulyatsion va kompetensiyaga asoslangan ta’lim usullari bilan uyg‘unlashtirib kelmoqda.

  Kursda umumiy va shoshilinch xirurgiya, laparoskopik va endovizual operatsiyalar, qorin bo‘shlig‘i hamda qorin devori kasalliklarini zamonaviy diagnostika qilish va davolash taktikasi bo‘yicha mashg‘ulotlar o‘tkaziladi. Tinglovchilar troakarlarni xavfsiz o‘rnatish, pnevmoperitoneum yaratish, optik tizim bilan ishlash, to‘qimalarni ajratish, gemostaz, laparoskopik tikuv va tugun qo‘yish kabi asosiy amaliy ko‘nikmalarni egallaydilar.

  Ta’lim jarayonida laparoskopik xolesistektomiya, appendektomiya, diagnostik laparoskopiya, qorin bo‘shlig‘idagi bitishmalarni ajratish, qorin devori churralarini zamonaviy usullarda davolash va boshqa kam invaziv operatsiyalarning ko‘rsatmalari, qarshi ko‘rsatmalari hamda texnik bosqichlari o‘rgatiladi. Murakkab klinik holatlarda operatsion taktika tanlash, intraoperatsion asoratlarning oldini olish va zarurat tug‘ilganda ochiq operatsiyaga konversiya qilish mezonlariga alohida e’tibor beriladi.

  Kursning klinik faoliyati qorin bo‘shlig‘i va qorin devori kasalliklari bilan og‘rigan bemorlarni zamonaviy kam invaziv usullarda diagnostika qilish va davolashga yo‘naltirilgan. Kurs xodimlari bemorlarni ko‘rikdan o‘tkazish, tashxisni aniqlashtirish, operatsiyaga ko‘rsatmalarni belgilash, xirurgik xavfni baholash, operatsiyalarni bajarish va operatsiyadan keyingi davrni boshqarishda bevosita ishtirok etadilar.

  Kursning ilmiy-tadqiqot faoliyati kam invaziv va laparoskopik xirurgiyaning dolzarb muammolariga bag‘ishlangan. Ilmiy izlanishlarda o‘t-tosh kasalligi va xoledoxolitiaz, qorin devori churralari, shoshilinch abdominal patologiya, bir vaqtning o‘zida bajariladigan operatsiyalar, operatsiyadan keyingi asoratlarning oldini olish hamda davolash natijalarini yaxshilash masalalari o‘rganiladi. Olingan natijalar ilmiy maqolalar, tezislar, uslubiy tavsiyalar va o‘quv qo‘llanmalarida aks ettiriladi hamda amaliy sog‘liqni saqlash tizimiga joriy etiladi.

  Kurs universitetning xirurgik yo‘nalishdagi kafedralari, klinik bo‘limlari va hududiy davolash muassasalari bilan hamkorlik qiladi. Ochiq ma’ruzalar, mahorat darslari, seminarlar, klinik konferensiyalar va integratsiyalashgan mashg‘ulotlar orqali mutaxassislarning kasbiy bilim va ko‘nikmalari muntazam takomillashtirib boriladi.

  Bugungi kunda Kam invaziv va laparoskopik xirurgiya kursi zamonaviy ta’lim texnologiyalari, klinik tajriba va ilmiy izlanishlarni yagona tizimda birlashtirib kelmoqda. Kursning asosiy vazifasi mustaqil klinik fikrlaydigan, zamonaviy uskunalar bilan xavfsiz ishlay oladigan, dalillarga asoslangan tibbiyot tamoyillariga amal qiladigan va bemor manfaatini ustuvor qo‘yadigan yuqori malakali xirurg mutaxassislarni tayyorlashdan iborat.

  Kelgusida simulyatsion ta’lim imkoniyatlarini kengaytirish, laparoskopik ko‘nikmalarni obyektiv baholash tizimini takomillashtirish, yangi kaminvaziv operatsiyalarni o‘zlashtirish, klinik natijalarni raqamli monitoring qilish va xalqaro ilmiy-ta’lim hamkorligini rivojlantirish rejalashtirilgan. Kurs jamoasi Samarqand davlat tibbiyot universitetining ilmiy, pedagogik va klinik salohiyatini oshirish hamda O‘zbekistonda kaminvaziv xirurgiyaning barqaror rivojiga munosib hissa qo‘shishni o‘z oldiga maqsad qilib qo‘ygan.

KAFEDRA MA'NAVIY-MA'RIFIY ISHLARI

  Yosh avlod va tibbiyot xodimlariga g‘amxo‘rlik qilish, ma’naviy yetuk, kasbiy mas’uliyatli, vatanparvar va insonparvar mutaxassislarni tarbiyalash o‘zbek xalqining milliy qadriyatlari hamda mamlakatimiz ta’lim siyosatining muhim yo‘nalishlaridan biridir. Shu munosabat bilan ma’naviy-ma’rifiy ishlar Samarqand davlat tibbiyot universiteti Diplomdan keyingi ta’lim fakulteti Kam invaziv va laparoskopik xirurgiya kursi faoliyatining ajralmas qismi hisoblanadi.

  Kursda ma’naviy-ma’rifiy ishlar universitet va fakultet tomonidan tasdiqlangan reja asosida muntazam ravishda amalga oshiriladi. Mazkur faoliyatning asosiy maqsadi tinglovchilar, klinik ordinatorlar, yosh shifokorlar va kurs xodimlarida yuksak ma’naviy fazilatlar, kasbiy etika, tibbiy deontologiya, fuqarolik mas’uliyati hamda bemor manfaatini ustuvor qo‘yish tamoyillarini shakllantirishdan iborat.

  Kurs rahbari dotsent Askarov Pulat Azadovich boshchiligida xodimlar tinglovchilar o‘rtasida mamlakatimizda amalga oshirilayotgan ijtimoiy, iqtisodiy, ta’lim va sog‘liqni saqlash sohasidagi islohotlarning mazmun-mohiyatini tushuntirishga qaratilgan tadbirlarni o‘tkazadilar. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Sh.M. Mirziyoyevning asarlari va nutqlari, Oliy Majlis tomonidan qabul qilingan qonunlar, Prezident farmonlari va qarorlari, Vazirlar Mahkamasining qarorlari hamda sog‘liqni saqlash tizimini rivojlantirishga doir me’yoriy-huquqiy hujjatlar mazmuni muntazam muhokama qilinadi.

  Ma’naviy-ma’rifiy tadbirlar tinglovchilarning umuminsoniy, milliy va ma’naviy dunyoqarashini rivojlantirish, Vatanga sadoqat, kasbga hurmat, halollik, intizom va mas’uliyat tuyg‘ularini mustahkamlashga yo‘naltirilgan. Davra suhbatlari, ochiq muloqotlar, ma’naviyat soatlari, uchrashuvlar va tematik tadbirlarda O‘zbekistonning boy tarixi, buyuk allomalar merosi, milliy an’analar hamda Samarqandning jahon sivilizatsiyasidagi o‘rni keng yoritiladi.

  Kursda shifokorlik kasbining ma’naviy-axloqiy asoslariga alohida e’tibor qaratiladi. Tinglovchilarga bemor sha’ni va qadr-qimmatini hurmat qilish, tibbiy sirni saqlash, bemor va uning yaqinlari bilan to‘g‘ri muloqot qilish, xolis klinik qaror qabul qilish, operatsion xavfsizlikni ta’minlash hamda tibbiy yordam ko‘rsatishda insonparvarlik tamoyillariga amal qilish zarurligi tushuntiriladi. Ayniqsa, murakkab xirurgik holatlarda jamoaviy mas’uliyat, o‘zaro hurmat va kasbiy hamjihatlikning ahamiyati ta’kidlanadi.

  Kaminvaziv va laparoskopik xirurgiyada yuqori texnologiyalardan foydalanish nafaqat mukammal texnik ko‘nikmalarni, balki yuksak axloqiy mas’uliyatni ham talab qiladi. Shu sababli kursda zamonaviy tibbiy uskunalardan oqilona foydalanish, bemor xavfsizligini birinchi o‘ringa qo‘yish, ko‘rsatmalarni ilmiy asosda belgilash, asossiz operatsiyalarga yo‘l qo‘ymaslik va davolash natijalariga halol baho berish masalalari ma’naviy tarbiyaning muhim yo‘nalishi sifatida qaraladi.

  Kursda sog‘lom turmush tarzi falsafasini shakllantirishga ham katta e’tibor beriladi. Sog‘lom ovqatlanish, jismoniy faollik, zararli odatlardan voz kechish, mehnat va dam olish tartibiga rioya qilish, ruhiy barqarorlikni saqlash hamda kasbiy kuyishning oldini olish bo‘yicha targ‘ibot va tushuntirish ishlari olib boriladi. Tibbiyot xodimining shaxsiy namunasi aholida sog‘lom turmush tarzini shakllantirishning eng samarali vositalaridan biri ekanligi ta’kidlanadi.

  Tinglovchilarning siyosiy va huquqiy madaniyatini oshirish maqsadida O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi, fuqarolarning sog‘lig‘ini saqlashga oid huquqlari, tibbiyot xodimlarining kasbiy majburiyatlari, korrupsiyaga qarshi kurashish, manfaatlar to‘qnashuvining oldini olish va akademik halollik tamoyillari bo‘yicha suhbatlar o‘tkaziladi. Kurs xodimlari tinglovchilarga mamlakat va dunyoda sodir bo‘layotgan muhim ijtimoiy, siyosiy, ilmiy va tibbiy voqealar haqida o‘z vaqtida hamda ishonchli ma’lumot yetkazishga harakat qiladilar.

  Kurs jamoasida sog‘lom ma’naviy muhit, o‘zaro hurmat, ustoz-shogird an’analari va hamjihatlikni mustahkamlashga alohida ahamiyat beriladi. Tajribali mutaxassislar yosh shifokorlarga nafaqat xirurgik texnika va klinik fikrlashni, balki bemorga mehr bilan munosabatda bo‘lish, hamkasblarni hurmat qilish, o‘z bilimini muntazam oshirish va yo‘l qo‘yilgan xatolardan to‘g‘ri xulosa chiqarishni ham o‘rgatadilar.

  Tinglovchilarning bo‘sh vaqtini mazmunli tashkil etish maqsadida tarixiy obidalar, muzeylar, teatrlar va ma’naviyat maskanlariga tashriflar, kitobxonlik tadbirlari, sport musobaqalari, xayriya aksiyalari va jamoaviy uchrashuvlar tashkil etiladi. Samarqand shahrining boy tarixiy-madaniy merosi bilan tanishish tinglovchilarda milliy g‘urur, tarixiy xotira va Vatanga daxldorlik tuyg‘usini mustahkamlashga xizmat qiladi.

  Kurs xodimlari aholining tibbiy madaniyatini oshirishga qaratilgan ma’rifiy tadbirlarda ham faol qatnashadilar. Aholi o‘rtasida kasalliklarning oldini olish, sog‘lom turmush tarziga rioya qilish, o‘tkir xirurgik kasalliklarda o‘z vaqtida tibbiy yordamga murojaat qilish, o‘z-o‘zini davolashdan saqlanish hamda operatsiyadan keyingi tavsiyalarga rioya etish bo‘yicha tushuntirish ishlari olib boriladi.

  Kaminvaziv va laparoskopik xirurgiya kursida olib borilayotgan ma’naviy-ma’rifiy ishlar yuqori malakali, vatanparvar, halol, fidoyi, keng dunyoqarashga ega va bemor manfaatini ustuvor qo‘yadigan shifokorlarni tarbiyalashga xizmat qiladi. Kurs jamoasi kasbiy mahorat va ma’naviy yetuklikni o‘zaro uyg‘unlashtirish orqali Samarqand davlat tibbiyot universitetining ta’limiy, klinik va ijtimoiy nufuzini yanada oshirishga munosib hissa qo‘shib kelmoqda.

KURS O`QUV VA O`QUV-METODIK ISHLARI

  Kam invaziv va laparoskopik xirurgiya kursining o‘quv va o‘quv-metodik faoliyati diplomdan keyingi tibbiy ta’lim tizimida yuqori malakali, mustaqil klinik fikrlaydigan va zamonaviy xirurgik texnologiyalarni xavfsiz qo‘llay oladigan mutaxassislarni tayyorlashga yo‘naltirilgan. Ta’lim jarayoni nazariy bilimlar, amaliy ko‘nikmalar, klinik tajriba va dalillarga asoslangan tibbiyot tamoyillarini o‘zaro uyg‘unlashtirish asosida tashkil etiladi.

  Kursdagi o‘quv ishlari Samarqand davlat tibbiyot universiteti, Diplomdan keyingi ta’lim fakulteti hamda tegishli me’yoriy hujjatlar asosida tasdiqlangan o‘quv rejalari va dasturlariga muvofiq olib boriladi. O‘quv jarayonini tashkil etishda tinglovchilarning mutaxassisligi, kasbiy tayyorgarlik darajasi, amaliy tajribasi va individual ta’lim ehtiyojlari hisobga olinadi.

  Kursda xirurg shifokorlarning malakasini oshirish, kasbiy bilim va amaliy ko‘nikmalarini takomillashtirish, yangi diagnostik va davolash texnologiyalarini o‘zlashtirishga qaratilgan mashg‘ulotlar o‘tkaziladi. Ta’lim jarayonida umumiy va shoshilinch xirurgiya, kam invaziv va laparoskopik operatsiyalar, qorin bo‘shlig‘i a’zolari hamda qorin devori kasalliklarini zamonaviy diagnostika qilish va davolash masalalari yoritiladi.

  O‘quv dasturida o‘t-tosh kasalligi, o‘tkir va surunkali xoletsistit, xoledoxolitiaz, o‘tkir appenditsit, qorin devori churralari, qorin bo‘shlig‘idagi bitishmalar, shoshilinch abdominal patologiya va boshqa xirurgik kasalliklarni diagnostika qilish hamda davolash taktikasi bo‘yicha mavzular muhim o‘rin egallaydi. Har bir mavzuda operatsiyaga ko‘rsatmalar va qarshi ko‘rsatmalar, bemorni operatsiyaga tayyorlash, xirurgik xavfni baholash, operatsiya usulini tanlash va operatsiyadan keyingi davrni boshqarish masalalari muhokama qilinadi.

  Tinglovchilarga laparoskopik xolesistektomiya, appendektomiya, diagnostik laparoskopiya, adgeziolizis, qorin devori churralarini zamonaviy usullarda davolash va boshqa kam invaziv aralashuvlarning asosiy bosqichlari o‘rgatiladi. Murakkab klinik holatlarda optimal xirurgik taktika tanlash, intraoperatsion asoratlarning oldini olish va zarurat tug‘ilganda ochiq operatsiyaga o‘tish mezonlariga alohida e’tibor qaratiladi.

  Nazariy mashg‘ulotlarda an’anaviy va interfaol ma’ruzalar, taqdimotlar, klinik vaziyatli masalalar, muammoli savollar, kichik guruhlarda ishlash va ilmiy adabiyotlarni muhokama qilish usullaridan foydalaniladi. O‘quv materiallarini bayon etishda milliy klinik protokollar, xalqaro tavsiyalar, zamonaviy ilmiy manbalar va kursning klinik tajribasi o‘zaro uyg‘unlashtiriladi.

  Amaliy mashg‘ulotlar klinik bo‘limlar, operatsiya xonalari, diagnostika kabinetlari va simulyatsion sharoitlarda olib boriladi. Tinglovchilar bemorlarni ko‘rikdan o‘tkazish, anamnez yig‘ish, laborator va instrumental tekshiruvlar natijalarini tahlil qilish, dastlabki va klinik tashxisni shakllantirish, davolash rejasini tuzish hamda operatsiyadan keyingi kuzatuvni tashkil etishda ishtirok etadilar.

  Amaliy ko‘nikmalarni shakllantirishda endovizual uskunalarni operatsiyaga tayyorlash, laparoskopik minora va optik tizim bilan ishlash, bemorni operatsion stolga to‘g‘ri joylashtirish, troakarlarni xavfsiz o‘rnatish, pnevmoperitoneum yaratish, to‘qimalarni ajratish, koagulyatsiya va gemostaz usullarini qo‘llash, laparoskopik tikuv va tugun qo‘yish ko‘nikmalariga alohida e’tibor beriladi.

  Operatsiyalar videoyozuvlarini bosqichma-bosqich tahlil qilish o‘quv jarayonining muhim qismi hisoblanadi. Videotahlil davomida anatomik mo‘ljallarni aniqlash, operatsiyaning xavfsizlik nuqtalariga rioya qilish, texnik xatolarni aniqlash, asoratlarning sabablarini muhokama qilish va ularni bartaraf etish usullari o‘rganiladi.

  Kursda klinik muhokamalar, ertalabki konferensiyalar, konsiliumlar, operatsiya oldi tahlillari va operatsiyadan keyingi natijalarni baholash muntazam tashkil etiladi. Ushbu mashg‘ulotlar tinglovchilarda klinik fikrlash, jamoada ishlash, murakkab vaziyatlarda asoslangan qaror qabul qilish va bemor xavfsizligi uchun shaxsiy mas’uliyatni shakllantirishga xizmat qiladi.

  O‘quv-metodik faoliyat doirasida kurs xodimlari o‘quv dasturlari, ishchi o‘quv rejalari, ma’ruza matnlari, amaliy mashg‘ulot ishlanmalari, uslubiy tavsiyalar, o‘quv qo‘llanmalari, klinik vaziyatli masalalar, test savollari va baholash mezonlarini ishlab chiqadilar hamda muntazam yangilab boradilar. O‘quv materiallari xirurgiya fanining zamonaviy yutuqlari, klinik protokollardagi o‘zgarishlar va amaliy sog‘liqni saqlash ehtiyojlari asosida takomillashtiriladi.

  Tinglovchilarning bilim va ko‘nikmalarini baholash kirish, joriy va yakuniy nazorat shakllari orqali amalga oshiriladi. Nazariy tayyorgarlik test savollari, og‘zaki so‘rov, klinik vaziyatli masalalar va muammoli topshiriqlar yordamida baholanadi. Amaliy kompetensiyalarni baholashda operatsion xavfsizlik, asbob-uskunalardan to‘g‘ri foydalanish, anatomik tuzilmalarni aniq ajratish, xirurgik manipulyatsiyalarni izchil bajarish va jamoada ishlash qobiliyati hisobga olinadi.

  Kurs rahbari dotsent Askarov Pulat Azadovich boshchiligida o‘quv jarayonining sifati muntazam nazorat qilinadi. Kurs assistenti, PhD Hayitov L.M. ma’ruza va amaliy mashg‘ulotlarni tashkil etish, klinik muhokamalarni o‘tkazish, tinglovchilarning mustaqil ta’limini muvofiqlashtirish hamda o‘quv-metodik materiallarni tayyorlashda faol ishtirok etadi.

  Tinglovchilarning mustaqil ta’limiga alohida ahamiyat beriladi. Ularga zamonaviy ilmiy adabiyotlarni o‘rganish, klinik tavsiyalarni tahlil qilish, taqdimotlar tayyorlash, operatsiya videolarini tahlil qilish, referatlar va klinik protokollar bilan ishlash bo‘yicha topshiriqlar beriladi. Mustaqil ta’lim natijalari seminarlar, muhokamalar va individual suhbatlar davomida baholanadi.

  Kursning o‘quv va o‘quv-metodik faoliyatini rivojlantirish istiqbollari simulyatsion ta’lim imkoniyatlarini kengaytirish, laparoskopik ko‘nikmalarni obyektiv baholash tizimini joriy etish, raqamli o‘quv resurslari va elektron videokutubxonani shakllantirish, masofaviy ta’lim elementlaridan foydalanish hamda xalqaro ta’lim standartlarini o‘quv jarayoniga tatbiq etish bilan bog‘liq.

  Kam invaziv va laparoskopik xirurgiya kursining o‘quv va o‘quv-metodik ishlari tinglovchilarning kasbiy bilimlarini chuqurlashtirish, amaliy mahoratini oshirish, zamonaviy xirurgik texnologiyalarni xavfsiz qo‘llash va bemor manfaatini ustuvor qo‘yadigan yuqori malakali mutaxassislarni tayyorlashga xizmat qiladi.

O‘quv jarayonining texnik ta’minoti.

  Kafedrada telekommunikatsiya tizimi yo‘lga qo‘yilgan: videoma’ruzalar, laparoskopik operatsiyalar yozuvlari, taqdimotlar va multimedia materiallari mashg‘ulotlarda markaziy kompyuterga ulangan monitorlar/televizorlar orqali namoyish etiladi. O‘quv dasturining barcha bo‘limlari uchun anatomik mo‘ljallar, operatsiyalar bosqichlari va asboblar nomenklaturasini o‘z ichiga olgan vizual materiallarning yagona banki yaratilgan.

  Malaka laboratoriyasi doirasida troakarlarni o‘rnatish, tugunlarni bog‘lash, asboblar bilan ishlash, endoskopik tikuv va energetik qurilmalar bilan ishlash bo‘yicha treninglar o‘tkaziladi; boks murabbiylari va simulyatsion modellardan foydalaniladi.

  Kurs kutubxonasi. Jamg‘armaga rus, o‘zbek va ingliz tillarida kam invaziv va laparoskopik jarrohlik bo‘yicha adabiyotlar: darsliklar, o‘quv-uslubiy qo‘llanmalar, monografiyalar va videoatlaslar kiritilgan. Elektron kutubxona darsliklar, atlaslar, o‘quv-uslubiy materiallar va boshqalarni o‘z ichiga oladi. Fondni yangilash har yili amalga oshiriladi. Kafedra xodimlari respublika tibbiyot oliy o‘quv yurtlari, kollej va texnikumlari bilan hamkorlikda o‘quv va o‘quv-uslubiy nashrlar tayyorlamoqda.

  Tinglovchilar uchun klinik amaliyot tashkil etildi: bemorlarni ko‘rikdan o‘tkazish va kuzatish, klinik holatlarni tahlil qilish, diagnostika va davolash rejalarini shakllantirish. Diagnostik modul quyidagilarni o‘z ichiga oladi: fizik tekshiruv, ultratovush tekshiruvi, rentgenologik tekshiruv, KT (agar kerak bo‘lsa MRT), endoskopik tekshiruvlar; laboratoriya tekshiruvlari - umumiy klinik va biokimyoviy tahlillar, koagulogramma va boshqalar.

Tinglovchilar amaliy ko‘nikmalar portfoliosini (case log) yuritadilar: operatsiyalarni kuzatish, assistent sifatida ishtirok etish, mustaqil bajarishga bosqichma-bosqich tayyorgarlik ko‘rish. Baholash OSCE elementlari, test nazorati, taqdimot keyslari va amaliy ko‘nikmalar varaqalari cheki yordamida amalga oshiriladi. Barcha bosqichlarda infeksion nazorat, bemor xavfsizligi, aseptika va antiseptika talablariga qat’iy rioya qilinadi.

ILMIY-TADQIQOT ISHLARI

  Kaminvaziv va laparoskopik xirurgiya kursining ilmiy-tadqiqot faoliyati zamonaviy xirurgiyaning dolzarb muammolarini o‘rganish, diagnostika va davolash usullarini takomillashtirish, bemorlar uchun xavfsiz va samarali kam invaziv texnologiyalarni ishlab chiqish hamda olingan natijalarni klinik amaliyotga joriy etishga qaratilgan.

  Ilmiy izlanishlar Samarqand davlat tibbiyot universitetining ilmiy-tadqiqot ishlari rejasi, mamlakatimiz sog‘liqni saqlash tizimining ustuvor vazifalari va zamonaviy xirurgiyaning xalqaro rivojlanish yo‘nalishlariga muvofiq olib boriladi. Tadqiqotlarning asosiy maqsadi operatsion shikastlanishni kamaytirish, xirurgik davolash xavfsizligini oshirish, operatsiyadan keyingi asoratlar va kasallik qaytalanishining oldini olish, bemorlarning shifoxonada davolanish muddatini qisqartirish hamda hayot sifatini yaxshilashdan iborat.

  Kurs rahbari dotsent Askarov Pulat Azadovich boshchiligida kurs xodimlari, mustaqil izlanuvchilar, klinik ordinatorlar va yosh shifokorlar ilmiy-tadqiqot ishlarida faol ishtirok etadilar. Kurs assistenti, PhD Hayitov L.M. klinik materiallarni yig‘ish va tizimlashtirish, zamonaviy ilmiy adabiyotlarni tahlil qilish, tadqiqot natijalarini statistik qayta ishlash, ilmiy maqolalar va uslubiy tavsiyalar tayyorlashda ishtirok etadi.

  Kursning ilmiy faoliyatida quyidagi yo‘nalishlar ustuvor hisoblanadi:

• O‘t-tosh kasalligi, xoletsistit va xoledoxolitiazni zamonaviy diagnostika qilish hamda kam invaziv usullarda davolashni takomillashtirish.
• Xoledoxolitiazda bir bosqichli, ikki bosqichli va gibrid laparoendoskopik davolash strategiyalarining samaradorligi va xavfsizligini baholash.
• Standart endoskopik aralashuvlar samarasiz bo‘lgan murakkab holatlarda “Rescue” davolash taktikasini ishlab chiqish va ilmiy jihatdan asoslash.
• Yaxshi sifatli mexanik sariqlikda endoskopik, laparoskopik va bosqichma-bosqich dekompressiv aralashuvlarning natijalarini o‘rganish.
• Qorin devori churralarini zamonaviy alloplastik va kam invaziv usullarda davolash, operatsiya usulini individual tanlash va kasallik qaytalanishining oldini olish.
• Morbid semizlik bilan birga uchraydigan ventral churralarda bir vaqtning o‘zida bajariladigan operatsiyalarning klinik samaradorligini baholash.
• Qorin bo‘shlig‘i a’zolarining birgalikda uchraydigan xirurgik kasalliklarida simultan operatsiyalarni bajarish ko‘rsatmalari va taktikasini takomillashtirish.
• Shoshilinch abdominal patologiyada diagnostik laparoskopiya va kam invaziv operatsiyalarning o‘rni, imkoniyatlari va xavfsizligini baholash.
• Laparoskopik operatsiyalarda intraoperatsion asoratlarning oldini olish, ularni erta aniqlash va bartaraf etish algoritmlarini takomillashtirish.
• Operatsiyadan keyingi tiklanishni tezlashtirish, bemorlarni erta faollashtirish va davolash natijalarini yaxshilashga qaratilgan zamonaviy yondashuvlarni ishlab chiqish.

  Ilmiy tadqiqotlarda klinik, laborator, instrumental, endoskopik, ultratovush, rentgenologik va statistik usullardan foydalaniladi. Operatsiya natijalarini baholashda aralashuvning davomiyligi, intraoperatsion qiyinchiliklar, konversiya zarurati, asoratlar chastotasi, qayta operatsiyalar, shifoxonada davolanish muddati, kasallikning qaytalanishi va bemorlarning hayot sifati kabi mezonlar hisobga olinadi.

  Kursda dalillarga asoslangan tibbiyot tamoyillariga alohida e’tibor beriladi. Ilmiy mavzuni shakllantirish, tadqiqot dizaynini tuzish, bemorlarni guruhlarga ajratish, kiritish va chiqarish mezonlarini belgilash, statistik tahlil usullarini tanlash hamda olingan natijalarni xolis talqin qilishda zamonaviy ilmiy talablar asos qilib olinadi.

  Kurs xodimlari tomonidan olingan ilmiy natijalar respublika va xalqaro ilmiy-amaliy konferensiyalar, kongresslar, seminarlar va mahorat darslarida taqdim etiladi. Tadqiqot natijalari mahalliy va xorijiy ilmiy jurnallarda maqolalar, konferensiya tezislari, monografiyalar, o‘quv qo‘llanmalari, uslubiy tavsiyalar va axborot xatlari shaklida nashr etiladi.

  Kurs xodimlari tomonidan tayyorlanayotgan ilmiy va o‘quv-uslubiy ishlarning asosiy mavzulari quyidagilardan iborat:

  Ilmiy-tadqiqot natijalari klinik amaliyotga diagnostik va davolash algoritmlari, amaliy tavsiyalar, yangi xirurgik taktika va takomillashtirilgan operatsion usullar ko‘rinishida joriy etiladi. Joriy etilgan ilmiy ishlanmalar operatsion xavfni kamaytirish, takroriy aralashuvlar sonini qisqartirish va davolash samaradorligini oshirishga xizmat qiladi.

  Yosh olimlar va izlanuvchilar bilan ishlash kurs ilmiy faoliyatining muhim yo‘nalishidir. Ularga ilmiy mavzu tanlash, tadqiqot rejasini tuzish, klinik material yig‘ish, statistik tahlil o‘tkazish, dissertatsiya, maqola va tezislar tayyorlash bo‘yicha ilmiy-uslubiy yordam ko‘rsatiladi. Ilmiy muhokamalar, seminarlar va adabiyot sharhlari orqali yosh mutaxassislarning tadqiqotchilik kompetensiyalari rivojlantiriladi.

  Kaminvaziv va laparoskopik xirurgiya kursining ilmiy-tadqiqot ishlari zamonaviy xirurgik yordam sifatini oshirish, yangi texnologiyalarni ilmiy asosda amaliyotga joriy etish, yuqori malakali ilmiy-pedagogik kadrlarni tayyorlash va O‘zbekistonda kam invaziv xirurgiyaning rivojlanishiga munosib hissa qo‘shishga qaratilgan.

XALQARO HAMKORLIGI

  Xalqaro hamkorlik Samarqand davlat tibbiyot universiteti Diplomdan keyingi ta’lim fakulteti Kam invaziv va laparoskopik xirurgiya kursi faoliyatining muhim yo‘nalishlaridan biridir. Xalqaro aloqalar zamonaviy xorijiy tajribani o‘rganish, ilg‘or xirurgik texnologiyalarni o‘quv va klinik amaliyotga joriy etish, ilmiy tadqiqotlar sifatini oshirish hamda mutaxassislarning kasbiy kompetensiyalarini rivojlantirishga qaratilgan.

  Kurs tashkil etilgan davrdan boshlab Rossiya Favqulodda vaziyatlar vazirligining Butunrossiya shoshilinch va radiatsion tibbiyot markazi (Sankt-Peterburg shahri) bilan hamkorlik qilib kelmoqda. Ushbu hamkorlik kaminvaziv va laparoskopik xirurgiya, shoshilinch tibbiy yordam, bemor xavfsizligi va tibbiy ta’lim yo‘nalishlarida uzoq muddatli tajriba almashish uchun muhim asos bo‘lib xizmat qilmoqda.

  Hamkorlik doirasida har yili qo‘shma mahorat darslari, qisqa muddatli malaka oshirish va stajirovka dasturlari, telemeditsina konsiliumlari hamda ilmiy seminarlar o‘tkaziladi. Mazkur tadbirlarda kurs xodimlari, klinik ordinatorlar, tinglovchilar, yosh olimlar va amaliyotchi xirurglar ishtirok etadilar.

  Qo‘shma mahorat darslarida zamonaviy laparoskopik va endovizual operatsiyalar texnikasi, operatsiya oldi rejalashtirish, xirurgik taktika tanlash, murakkab klinik holatlarni boshqarish va intraoperatsion asoratlarning oldini olish masalalari o‘rganiladi. Operatsiyalarning videoyozuvlari bosqichma-bosqich tahlil qilinib, turli xirurgik maktablarning yondashuvlari solishtiriladi.

  Hamkorlikning ustuvor ilmiy va klinik yo‘nalishlaridan biri o‘t-tosh kasalligi hamda gepatopankreatoduodenal zona kasalliklarini diagnostika qilish va davolashda gibrid texnologiyalarni qo‘llashdir. Ushbu yo‘nalishda laparoskopik, endoskopik, rentgenologik va boshqa kam invaziv usullarni o‘zaro uyg‘unlashtirish, davolash bosqichlarini maqbullashtirish va murakkab holatlarda individual taktika tanlash masalalari o‘rganiladi.

  Shoshilinch xirurgiya yo‘nalishida o‘tkir abdominal kasalliklarni erta aniqlash, diagnostik laparoskopiyaning imkoniyatlari, kam invaziv operatsiyalarga ko‘rsatmalar, og‘ir bemorlarni bosqichma-bosqich davolash va operatsiyadan keyingi asoratlarning oldini olish bo‘yicha tajriba almashiladi.

  Bariatrik xirurgiya doirasida semizlik bilan og‘rigan bemorlarni kompleks baholash, operatsiyaga ko‘rsatmalarni aniqlash, kam invaziv operatsiya usulini tanlash, perioperatsion xavfni kamaytirish, ovqatlanish holatini nazorat qilish va bemorlarni uzoq muddatli kuzatish masalalari muhokama qilinadi. Morbid semizlik bilan birga uchraydigan qorin devori churralari va boshqa xirurgik kasalliklarda simultan operatsiyalarni bajarish imkoniyatlariga ham alohida e’tibor beriladi.

  Hamkorlikda bemor xavfsizligi masalalari ustuvor ahamiyatga ega. Xirurgik xavfsizlik nazorat ro‘yxatlaridan foydalanish, operatsiya vaqtida yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan xatolarni oldindan aniqlash, tibbiy asbob-uskunalardan to‘g‘ri foydalanish, infeksion asoratlarning oldini olish va operatsion jamoada samarali muloqotni tashkil etish masalalari muntazam muhokama qilinadi.

  Rossiyalik mutaxassislarning radiatsion tibbiyot va radiatsion xavfsizlik sohasidagi tajribasi ham hamkorlikning muhim yo‘nalishidir. Rentgenologik va navigatsion texnologiyalar qo‘llaniladigan diagnostik va davolash muolajalarida bemorlar hamda tibbiyot xodimlarini ionlashtiruvchi nurlanish ta’siridan himoya qilish, nurlanish dozasini kamaytirish va xavfsizlik qoidalariga rioya etish bo‘yicha bilim va amaliy ko‘nikmalar takomillashtiriladi.

  Telemeditsina konsiliumlari murakkab klinik holatlarni masofadan turib birgalikda muhokama qilish, diagnostika natijalarini baholash va individual davolash taktikasini ishlab chiqish imkonini beradi. Ushbu hamkorlik shakli tezkor ekspert maslahatini olish, klinik qarorlarning asoslanganligini oshirish va tajribani keng tibbiy auditoriyaga yetkazishga xizmat qiladi.

  Qo‘shma ilmiy seminarlar davomida zamonaviy ilmiy adabiyotlar, xalqaro klinik tavsiyalar va tadqiqot natijalari muhokama qilinadi. Ilmiy hamkorlik qo‘shma tadqiqotlar o‘tkazish, maqolalar, tezislar, uslubiy tavsiyalar va o‘quv materiallarini tayyorlash, shuningdek, ilmiy natijalarni xalqaro anjumanlarda taqdim etishga yo‘naltirilgan.

  Hamkorlik natijasida kursning o‘quv modullari va klinik protokollari yangilanib, ularga gibrid xirurgik texnologiyalar, shoshilinch xirurgiya, bariatrik yondashuvlar, bemor xavfsizligi va radiatsion xavfsizlik bo‘yicha zamonaviy ma’lumotlar kiritilmoqda. Ilg‘or tajribaning amaliyotga tatbiq etilishi diagnostika va davolash samaradorligini oshirish, asoratlar xavfini kamaytirish va klinik natijalarni yaxshilashga xizmat qiladi.

  Kelgusida hamkorlikni qo‘shma ilmiy loyihalar, akademik mobillik dasturlari, mutaxassislarning o‘zaro stajirovkalari, xalqaro nashrlar, masofaviy ta’lim va telemeditsina texnologiyalari orqali yanada kengaytirish rejalashtirilgan. Mazkur hamkorlik Samarqand davlat tibbiyot universitetining xalqaro nufuzini mustahkamlash va O‘zbekistonda kam invaziv xirurgiyaning rivojlanishiga munosib hissa qo‘shishga xizmat qiladi.