Mansurov Djalolidin Shamsidinovich

Bo’lim boshlig’i, DSc, dotsent

Ta’lim sifatini nazorat qilish bo’limi xodimlari

Negmatov Ismatillo Savriddinovich

Bosh mutaxassis

Qosimova Sarvinoz Sanjarovna

Bosh mutaxassis

Ta’lim sifatini nazorat qilish tizimi tarixi

  O’zbekistonda ta’lim sifatini nazorat qilish tizimining shakllanishi bir necha muhim bosqichlardan o’tdi. Huquqiy asos O’zbekiston Respublikasining «Ta’lim to’g’risida»gi hamda «Kadrlar tayyorlash milliy dasturi to’g’risida»gi qonunlari bilan yaratildi. Ixtisoslashtirilgan organni tashkil etish yo’lidagi birinchi qadam O’zbekiston Respublikasi Prezidentining PQ-2909-son 2017-yil 20-apreldagi «Oliy ta’lim tizimini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari to’g’risida»gi qarori bo’ldi, unga asosan Vazirlar Mahkamasi huzurida Ta’lim sifatini nazorat qilish davlat inspeksiyasi tashkil etildi.

  So’ngra Vazirlar Mahkamasining 2017-yil 18-iyuldagi 515-son «O’zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Ta’lim sifatini nazorat qilish davlat inspeksiyasi faoliyatini tashkil etish to’g’risida»gi qarori qabul qilindi. Ushbu hujjat ijrosi yuzasidan respublikadagi barcha oliy ta’lim muassasalari tarkibida ta’lim sifatini nazorat qilish bo’limlari tashkil etildi va ular 2017-yil 1-oktabrdan o’z faoliyatini boshladi.

  2023-yilda tizim takomillashtirildi: Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2023-yil 27-martdagi 72-son «Davlat oliy ta’lim muassasalarida Ta’lim sifatini nazorat qilish bo’limi faoliyatini takomillashtirish to’g’risida»gi buyrug’i bilan bo’limning yangilangan asosiy vazifalari va funksiyalari ishlab chiqildi hamda tasdiqlandi.

Islohotning yakuniy va eng muhim bosqichi 2025-yil bo’ldi. O’zbekiston Prezidenti 2025-yil 5-maydagi PF-76-son «Ta’lim sifatini ta’minlash va ta’lim xizmatlari ko’rsatish tizimini takomillashtirishga doir qo’shimcha chora-tadbirlar to’g’risida»gi farmonni imzoladi. Yangi organ — Prezident Administratsiyasi huzuridagi Ta’lim sifatini ta’minlash milliy agentligi — o’rta maxsus, professional, oliy va oliy ta’limdan keyingi ta’lim sifati ustidan tashqi nazoratni amalga oshiruvchi maxsus vakolatli davlat organiga aylandi. Vazirlar Mahkamasining 2017-yildagi 515-son qarori 2025-yil 7-noyabrda o’z kuchini yo’qotdi.

Ta’lim sifatini ta’minlash milliy agentligi

  Agentlik «Ta’lim sohasidagi loyihalar markazi» loyiha ofisi negizida Prezidentning 2025-yil 8-sentabrdagi PQ-275-son qarori asosida tashkil etilgan bo’lib, o’rta maxsus, professional, oliy va oliy ta’limdan keyingi ta’lim, shuningdek kadrlarni qayta tayyorlash va malakasini oshirish, malakalarni baholash sohalarida ta’lim sifati ustidan tashqi nazoratni amalga oshiruvchi maxsus vakolatli davlat organi hisoblanadi.

Agentlik faoliyatining asosiy yo’nalishlari:

• - Barcha ta’lim muassasalarini davlat akkreditatsiyasidan o’tkazish: kompleks akkreditatsiya 5 yilda bir marta, maxsus akkreditatsiya — joriy etilayotgan kadrlar tayyorlash dasturlari bo’yicha o’quv jarayoni boshlanishidan oldin o’tkaziladi.
• - Ta’lim va ilmiy-tadqiqot jarayonlari sifatini qiyosiy tahlil qilish asosida ta’lim tashkilotlarining milliy reytingini yuritish.
• - Bitiruvchilarning bilim va ko’nikmalarini baholash hamda ularning zamonaviy mehnat bozori talablariga muvofiqligini o’rganish uchun Umummilliy ish beruvchilar so’rovini o’tkazish.
• - Ta’lim sifati to’g’risida talabalar fikrini o’rganish uchun Umummilliy talabalar so’rovini o’tkazish.
• - Risk-tahlil asosida navbatdan tashqari o’rganishlarni o’tkazish — fuqarolar murojaatlari hamda so’rovlar, OAV va ijtimoiy tarmoqlar materiallari natijasida aniqlangan kamchiliklar yuzasidan.
• - Ta’lim sifatini ta’minlash sohasidagi chora-tadbirlar samaradorligini baholash uchun ilmiy va amaliy tadqiqotlar hamda so’rovlar o’tkazish.

SamDTU Ta’lim sifatini nazorat qilish bo’limining vazifalari

  Bo’lim universitetning ajralmas qismi bo’lib, O’zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi, «Ta’lim to’g’risida»gi qonun, O’zbekiston Respublikasi Prezidenti va Vazirlar Mahkamasining qarorlari hamda topshiriqlariga muvofiq faoliyat yuritadi. Sifat nazorati Ta’lim sifatini ta’minlash milliy agentligi va Samarqand davlat tibbiyot universiteti rektorining buyruqlari, shuningdek universitet rektori tomonidan tasdiqlangan SamDTU Ta’lim sifatini nazorat qilish bo’limi faoliyati to’g’risidagi Nizom asosida amalga oshiriladi.

1. Talabalar bilimining davlat standartlariga muvofiqligini ichki monitoring qilish. Har semestrda o’quv yuklamasining bajarilishi — professor-o’qituvchilarning o’quv-uslubiy, ilmiy-tadqiqot, tashkiliy va ma’naviy-ma’rifiy ishlari ustidan tizimli nazorat.

2. Professor-o’qituvchilar attestatsiyasini tashkil etish va o’tkazish. Tasdiqlangan jadvalga muvofiq universitetning barcha 86 ta kafedrasi professor-o’qituvchilari attestatsiyadan o’tkazilib, butun pedagogik jamoa qamrab olinadi.

3. Davlat va xalqaro akkreditatsiyaga ko’maklashish. Bo’lim davlat akkreditatsiyasi jarayonlari uchun zarur hujjatlarni tayyorlash va tashkiliy jihatdan qo’llab-quvvatlashni, shuningdek xalqaro akkreditatsiya tashkilotlari bilan hamkorlikni ta’minlaydi.

4. Innovatsion ta’lim texnologiyalarini joriy etish monitoringi. Bo’lim zamonaviy elektron ta’lim texnologiyalarining o’quv jarayoniga integratsiyasini nazorat qiladi va ularning davlat ta’lim standartlari talablariga muvofiqligini kuzatib boradi.

5. Moddiy-texnik baza holati va talabalarning amaliy tayyorgarligini nazorat qilish. O’quv va ma’ruza zallarining zamonaviy uskunalar, kompyuter texnikasi va internet bilan ta’minlanganligi monitoringi olib boriladi. Universitetda amaliy klinik ko’nikmalarni mashq qilish uchun zamonaviy tibbiy uskunalar bilan jihozlangan Simulyatsion o’quv markazi faoliyat yuritadi. Shuningdek, hozirda talabalarning amaliy tayyorgarligi imkoniyatlarini kengaytiradigan eksperimental laboratoriya tashkil etilmoqda.

6. Akademik mobillik va xalqaro hamkorlikni muvofiqlashtirish. Professor-o’qituvchilarning xalqaro akademik mobillik dasturlaridagi ishtiroki, shuningdek universitetda master-klasslar va ma’ruzalar o’tkazish uchun xorijiy mutaxassislarni jalb etish monitoringi olib boriladi.

7. Bilimlarni mustaqil monitoring qilish va shaffof baholash. Bo’lim talabalar bilimining mustaqil monitoringini ta’minlaydi hamda zamonaviy elektron texnologiyalardan foydalangan holda shaffof baholash usullarining qo’llanilishini nazorat qiladi.

8. Ta’lim sifatini ta’minlash milliy agentligi bilan hamkorlik. Bo’lim rektor va Agentlikka ichki attestatsiya natijalari hamda monitoring ma’lumotlarini taqdim etadi, shuningdek Agentlik tomonidan tashkil etiladigan umummilliy talabalar va ish beruvchilar so’rovlarida ishtirok etadi.

9. Reyting ko’rsatkichlarini yuritish. Bo’lim universitetning ta’lim tashkilotlari milliy va xalqaro reytinglarida ishtirok etishi uchun zarur ma’lumotlarni yig’ish, tahlil qilish va taqdim etishni amalga oshiradi.

10. KPI tizimini nazorat qilish. Bo’lim professor-o’qituvchilar faoliyatini asosiy samaradorlik ko’rsatkichlarining to’rt bloki bo’yicha baholashni tashkil etadi: o’quv-uslubiy, ilmiy-tadqiqot, tashkiliy va ma’naviy-ma’rifiy ish.

Reyting faoliyati

  Xalqaro reytinglarda ishtirok etish — bo’lim ishining asosiy yo’nalishlaridan biri, chunki reyting pozitsiyalari o’quv va ilmiy-tadqiqot jarayonlari sifatining haqiqiy darajasini aks ettiradi.

  ECAQA xalqaro akkreditatsiyasi

  «ECAQA» mustaqil akkreditatsiya va reyting agentligi (Ta’lim va sog’liqni saqlash sifatini ta’minlash hamda akkreditatsiya bo’yicha Yevroosiyo markazi) SamDTU ta’lim faoliyati sifatining jahon standartlariga muvofiqligini tahlil qildi, shundan so’ng universitetga xalqaro institutsional akkreditatsiya sertifikati berildi.

  Times Higher Education Impact Rankings 2025

  Samarqand davlat tibbiyot universiteti tibbiyot yo’nalishidagi oliy ta’lim muassasalari orasida THE reytingiga kirgan O’zbekistondagi birinchi oliygoh deb e’tirof etildi. THE Impact Rankings 2025 natijalariga ko’ra SamDTU dunyoning eng yaxshi universitetlari qatorida 601–800 guruhidan o’rin olib, top-1000 ga kirdi. Reyting universitetlarning BMTning 17 ta Barqaror rivojlanish maqsadlariga erishishga qo’shgan hissasini baholadi. Jami reytingga O’zbekistonning 59 ta oliy ta’lim muassasasi kirdi — bu Markaziy Osiyo mintaqasi davlatlari orasida eng yuqori ko’rsatkichdir.

  THE Sustainability Impact Ratings 2026

  2026-yil iyun oyida THE Sustainability Impact Ratings 2026 reytingi (THE Impact Rankings’ning yangi nomi) e’lon qilindi. SamDTU o’z pozitsiyalarini sezilarli yaxshilab, 601–800 guruhidan dunyoning eng yaxshi universitetlari 301–400 guruhiga ko’tarildi. Universitet ushbu reytingda O’zbekistonning eng yaxshi uchta oliygohi qatoriga kirdi. Jami 2026-yil reytingida O’zbekistonning 50 ta oliy ta’lim muassasasi taqdim etilgan bo’lib, ulardan 24 tasi top-1000 ga kirgan.

  Reytinglarning oliygoh uchun ahamiyati

  2025-yil 1-yanvardan boshlab davlat buyurtmasi asosida kadrlar tayyorlash kvotasi oliy ta’lim muassasalariga ularning reytingdagi o’rniga muvofiq ajratiladi, so’nggi besh yil davomida reytingning dastlabki 10 o’rnini egallab kelayotgan oliy ta’lim tashkilotlari esa navbatdagi kompleks davlat akkreditatsiyasidan ozod etiladi.

KPI tizimi

  Asosiy samaradorlik ko’rsatkichlari (KPI) tizimi professor-o’qituvchilar va kafedralar faoliyatini xolisona baholash vositasi bo’lib, SamDTUda 2024-yilda joriy etilgan. Unga Sog’liqni saqlash vazirligining 2017-yil oktabrdagi 599-son buyrug’i va universitet rektorining 29.01.2021-yildagi 148/AF-son buyrug’iga muvofiq tashkil etilgan professor-o’qituvchilar hisobot tizimi asos bo’ldi: SamDTUda professor-o’qituvchilarning tegishli faoliyat davri uchun hisobotlari topshirib boriladi.

  Birinchi yarim yillik davomida ishchi guruh professor-o’qituvchilarning yillik o’quv yuklamasi bajarilishi bo’yicha hisobotlarini o’rganadi. Attestatsiya jarayonida har bir o’qituvchining kafedralarda o’quv jarayonini tashkil etishga qo’shgan hissasi, universitet reytingini oshirishdagi ulushi, tekshiruv doirasidagi pedagogik salohiyati ma’lum bo’ladi.

KPI tizimi to’rt blokni qamrab oladi:

• - O’quv-uslubiy ish — mashg’ulotlarni o’tkazish sifati, o’quv dasturlarini ishlab chiqish, o’quv materiallari bilan ta’minlanganlik.
• - Ilmiy-tadqiqot ishi — nashrlar, grantlarda ishtirok etish, talabalarning ilmiy ishlariga rahbarlik qilish.
• - Tashkiliy ish — akkreditatsiya jarayonlari, komissiyalar va oliygoh tadbirlarida ishtirok etish.
• - Ma’naviy-ma’rifiy ish — ustozlik, o’quv jarayonidan tashqari talabalar bilan ishlash.

  Milliy agentlik tomonidan o’tkaziladigan ish beruvchilar va talabalar so’rovlarining natijalari ham bo’lim hamda umuman universitet faoliyati baholanadigan ko’rsatkichlar tizimiga kiradi.

Bo’lim rahbarlari

  2018–2022 — Kurbaniyazov Zafar Babajanovich, DSc, professor Uning rahbarligida bo’lim tashkil etildi va shakllanish davrini bosib o’tdi: ECTS tamoyillari asosida kredit-modul ta’lim tizimi joriy etildi, ta’lim sifatini ichki monitoring qilishning asosiy mexanizmlari yo’lga qo’yildi, professor-o’qituvchilar attestatsiyasi tizimi shakllantirildi.

  2022 – 2024-yil mart — Kamalov Anvar Ibragimovich, PhD, dotsent Ushbu davrda Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2023-yil 27-martdagi 72-son «Davlat oliy ta’lim muassasalarida Ta’lim sifatini nazorat qilish bo’limi faoliyatini takomillashtirish to’g’risida»gi buyrug’i chiqarildi, unga muvofiq bo’limning yangilangan vazifalari va funksiyalari tasdiqlandi.

  2024-yil mart – dekabr — Akhmedov Gayrat Keldibaevich, PhD, dotsent Ushbu davrning muhim yutug’i SamDTUda professor-o’qituvchilar faoliyatini baholash uchun asosiy samaradorlik ko’rsatkichlari (KPI) tizimining joriy etilishi bo’ldi. Tizim o’qituvchi faoliyatining to’rt blokini qamrab oldi, bu esa har bir xodimning ta’lim jarayoni sifatiga qo’shgan hissasini xolisona va shaffof baholashga o’tish imkonini berdi.

  2024-yil dekabrdan hozirgi kungacha — Mansurov Djalolidin Shamsidinovich, DSc, dotsent Bo’lim faoliyati ta’lim sifatini nazorat qilish tizimidagi keng ko’lamli islohotlar sharoitida olib borilmoqda: 2025-yil mayda Prezident farmoni bilan O’zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi huzurida Ta’lim sifatini ta’minlash milliy agentligini tashkil etish e’lon qilindi (faoliyati 2025-yil sentabrda tashkil etildi), 2025-yil noyabrda esa Ta’lim sifatini nazorat qilish davlat inspeksiyasi tugatildi. Uning rahbarligida bo’lim joriy etilgan KPI tizimini rivojlantirmoqda va ishini Agentlikning yangi talablariga muvofiq qayta qurmoqda. Ushbu davrning muhim yutug’i SamDTUning THE Impact Rankings 2025 reytingida dunyoning eng yaxshi universitetlari 601–800 guruhidan o’rin olishi bo’ldi — bu O’zbekiston tibbiyot oliygohlari orasida birinchi natijadir.

Normativ-huquqiy baza

• - O’zbekiston Respublikasi Prezidentining 05.05.2025-yildagi PF-76-son «Ta’lim sifatini ta’minlash va ta’lim xizmatlari ko’rsatish tizimini takomillashtirishga doir qo’shimcha chora-tadbirlar to’g’risida»gi farmoni — lex.uz/docs/7513059
• - O’zbekiston Respublikasi Prezidentining 08.09.2025-yildagi PQ-275-son «O’zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi huzuridagi Ta’lim sifatini ta’minlash milliy agentligi faoliyatini tashkil etish to’g’risida»gi qarori — lex.uz/acts/7726518
• - O’zbekiston Respublikasi Prezidentining 03.07.2023-yildagi PQ-200-son «Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar sohasida davlat boshqaruvini samarali tashkil etish chora-tadbirlari to’g’risida»gi qarori
• O’zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 27.03.2023-yildagi 72-son «Davlat oliy ta’lim muassasalarida Ta’lim sifatini nazorat qilish bo’limi faoliyatini takomillashtirish to’g’risida»gi buyrug’i
• - O’zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 18.07.2017-yildagi 515-son «O’zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Ta’lim sifatini nazorat qilish davlat inspeksiyasi faoliyatini tashkil etish to’g’risida»gi qarori (07.11.2025-yilda o’z kuchini yo’qotgan)
• - O’zbekiston Respublikasi Prezidentining 20.04.2017-yildagi PQ-2909-son «Oliy ta’lim tizimini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari to’g’risida»gi qarori
• - O’zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 09.12.2020-yildagi 775-son qarori (samaradorlik ko’rsatkichlarini qo’llash)