1985-yilda professor A.M. Shamsiyev Bolalar xirurgiyasi kafedrasini hamda viloyat bolalar kasalxonasi negizida 60 o‘rinli bolalar xirurgiyasi bo‘limini tashkil etdi. Kafedrani tashkil etishda rektor, professor S.A. Aripov boshchiligidagi Tibbiyot instituti rahbariyatining ko‘magi katta bo‘ldi.

  Shu bilan birga, sobiq Ittifoqning yirik bolalar jarrohlari — akademiklar Yu.F. Isakov (Moskva), A.T. Po‘latov (Dushanbe), professorlar N.L. Kusha (Donetsk), Ya.K. Gauen (Riga), A.S. Sulaymonov (Toshkent), S.R. Rahimov (Andijon), K.S. Ormantaev (Olmaota)larning doimiy e’tibori, ilmiy maslahatlari va amaliy yordami kafedraning shakllanishi hamda rivojlanishida beqiyos ahamiyat kasb etdi.

  Kafedraning dastlabki xodimlari N.R. Ma’murov, M.G. Asadullina, J.O. Ataqulov, T.N. Umirov va S.M. Musayevlar bo‘lgan.

  1987-yilda kafedraga SSSR Sog‘liqni saqlash vazirining onalik va bolalik masalalari bo‘yicha o‘rinbosari, professor A. Baranov tashrif buyurdi. Uning tashabbusi va tavsiyasi bilan bolalar xirurgiyasi bo‘limi viloyat shifoxonasining yangi qurilgan 8 qavatli binosiga ko‘chirildi.

  1989-yilda professor A.M. Shamsiyevning sa’y-harakatlari natijasida, viloyat hokimligi ko‘magida mazkur bino to‘liq kafedraning klinik bazasi sifatida foydalanishga topshirildi va viloyat bolalar xirurgiyasi shifoxonasi maqomiga ega bo‘ldi. Professor A.M. Shamsiyev shifoxonaning bosh vrachi etib tasdiqlandi.

  1990-yilda klinika 7-martdagi 197-sonli buyruq asosida **“Bolalar xirurgiyasi” ilmiy, tibbiy ta’lim va davolash birlashmasi (BXIM)**ga aylantirildi. Professor A.M. Shamsiyev ushbu birlashmaning bosh direktori etib tayinlandi.

  1996-yilda Samarqand viloyati hokimligining 26-iyundagi 130-K-son qarori bilan Bolalar xirurgiyasi davolash birlashmasi Bolalar xirurgiyasi ilmiy markaziga aylantirildi. Markazga kafedra mudiri, professor A.M. Shamsiyev rahbar etib tayinlandi.

  2014-yilda BXIM Samarqand davlat tibbiyot institutining 2-klinikasi tarkibiga kiritildi. Keyinchalik Samarqand davlat tibbiyot universitetining 2-klinikasi kafedraning asosiy klinik bazasiga aylandi. Klinika 250 o‘rinli bo‘lib, uning tarkibiga ko‘krak qafasi jarrohligi, urologiya, shoshilinch va yiringli jarrohlik, kardiojarrohlik, neonatal jarrohlik, anesteziologiya va reanimatsiya, bir kunlik jarrohlik hamda laboratoriya diagnostikasi bo‘limlari kiradi.

Kafedraning o‘quv-pedagogik faoliyati

  Hozirgi kunda Bolalar xirurgiyasi kafedrasida pediatriya fakultetining 5–6-kurs, davolash fakultetining 5-kurs hamda tibbiy pedagogika fakultetining 5-kurs talabalari bilan o‘quv mashg‘ulotlari olib borilmoqda. Shuningdek, magistratura rezidentlari va klinik ordinatorlarning kasbiy tayyorgarligi ham kafedra professor-o‘qituvchilari tomonidan amalga oshirilmoqda.

  Ta’lim jarayoniga ko‘p yillik klinik va pedagogik tajribaga ega professor-o‘qituvchilar jalb etilgan. Ular orasida professor A.M. Shamsiyev, professor J.O. Ataqulov, dotsentlar — tibbiyot fanlari doktori Sh.A. Yusupov, tibbiyot fanlari nomzodlari N.S. Boymurodov, S.S. Zayniyev, A.K. Shahriev, shuningdek, U.T. Suvanqulov, B.L. Davranov, F.E. Maxmatqulov, B.N. Rahmatov, N.I. Boyjigitov, A.K. Rahimov va boshqa tajribali mutaxassislar faoliyat yuritgan va yuritib kelmoqda.

  Kafedraning ixtisoslashtirilgan o‘quv xonalari va klinik bo‘limlarida talabalar bilan nazariy hamda amaliy mashg‘ulotlar olib boriladi. Ta’lim jarayonida an’anaviy o‘qitish vositalari — plakatlar, rangli slaydlar, o‘quv rentgenogrammalari bilan bir qatorda zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan ham keng foydalaniladi. Jumladan, videoma’ruzalar, murakkab jarrohlik amaliyotlarining videofragmentlari, turli patologiyalarga ega bemorlarning klinik holatlari aks ettirilgan videomateriallar hamda elektron o‘quv qo‘llanmalaridan foydalaniladi.

  Kafedrada “Jarrohlik kasalliklari”, “Yiringli jarrohlik infeksiyasi”, “Surunkali venoz yetishmovchilik” kabi o‘quv-uslubiy materiallar va elektron darsliklar ta’lim jarayoniga joriy etilgan. Professor A.M. Shamsiyev tashabbusi bilan murakkab jarrohlik amaliyotlarining bevosita videotranslyatsiyasi tashkil etilib, talabalar, klinik ordinatorlar va magistratura rezidentlariga operatsiya jarayonini real vaqt rejimida kuzatish imkoniyati yaratildi.

  Kafedrada kompyuter xonalari va kutubxona mavjud bo‘lib, uning fondida bolalar xirurgiyasiga oid o‘quv qo‘llanmalar, monografiyalar hamda tibbiy jurnallarning 100 dan ortiq nomdagi to‘plamlari saqlanadi. Jumladan, “Bolalar xirurgiyasi”, “Xirurgiya”, “Xirurgiya xabarnomasi”, “Pediatriya”, “O‘zbekiston xirurgiyasi” kabi ilmiy va ilmiy-amaliy nashrlar mavjud. Talabalar, kursantlar, magistratura rezidentlari va klinik ordinatorlar ushbu kutubxona fondidan o‘quv mashg‘ulotlari vaqtida, shuningdek, klinikadagi navbatchiliklari davomida foydalanishlari mumkin.

Kafedraning ilmiy-tadqiqot faoliyati

  Kafedra faoliyatining ustuvor yo‘nalishlaridan biri ilmiy-tadqiqot ishlari hisoblanadi. Ilmiy izlanishlar bolalar xirurgiyasining dolzarb muammolarini qamrab olgan bir necha asosiy yo‘nalishlarda olib borilmoqda.

  Ilmiy-tadqiqotlarning muhim yo‘nalishlaridan biri siydik-tanosil tizimi malformatsiyalarida radikal va rekonstruktiv jarrohlik amaliyotlarini takomillashtirishga bag‘ishlangan. Ushbu yo‘nalishda Yu.M. Ahmedovning doktorlik dissertatsiyasi (1992-yil) hamda boshqa ilmiy tadqiqotlar amalga oshirilgan.

  Ovqat hazm qilish tizimi kasalliklari bo‘yicha A.S. Sarkisyan (1994-yil) va B.A. Yo‘ldoshev (1998-yil) tomonidan nomzodlik dissertatsiyalari himoya qilingan.

  Jigar kasalliklari bo‘yicha Sh.M. Irgashevning nomzodlik dissertatsiyasi (1994-yil) bajarilgan. Bronx-o‘pka tizimi kasalliklari, yiringli-septik jarayonlar, peritonit, o‘tkir ichak tutilishi kabi bolalar xirurgiyasining dolzarb muammolari ham kafedra ilmiy faoliyatining muhim yo‘nalishlarini tashkil etadi.

  O‘tkir ichak tutilishi muammosiga bag‘ishlangan ilmiy tadqiqotlar doirasida D.S. To‘ychiboyev (1998-yil), J.A. Shamsiyev (2004-yil), A.K. Shahriev (2005-yil), U.T. Suvanqulov (2006-yil), B.L. Yusupov (2008-yil) va boshqa tadqiqotchilar tomonidan ilmiy ishlar olib borilgan.

  O‘tkir va surunkali gematogen osteomiyelit muammolari bo‘yicha A.A. Jo‘rayev (1997-yil), A.I. Amanov (2004-yil), M.D. Burgutov (2013-yil), S.S. Zayniyev (2018-yil), Z.M. Mahmudov (2019-yil) kabi tadqiqotchilar tomonidan ilmiy izlanishlar olib borilgan.

  Operatsiyadan keyingi qorin devori churralarini davolash masalalariga S.S. Davlatovning nomzodlik dissertatsiyasi (2019-yil) bag‘ishlangan.

  Kafedrada exinokokkoz muammosiga ham alohida e’tibor qaratilib, ushbu yo‘nalishda ilmiy tadqiqotlar olib borilgan va amaliy jarrohlik usullari takomillashtirilgan.

Ilmiy-tadqiqotlar uchun yaratilgan sharoitlar

  Samarqand davlat tibbiyot universitetining 2-klinikasida ilmiy-tadqiqot ishlarini olib borish uchun zarur shart-sharoitlar yaratilgan. Professor A.M. Shamsiyev tashabbusi bilan immunologik, biokimyoviy, bakteriologik, morfologik va eksperimental laboratoriyalar tashkil etilgan bo‘lib, ulardan kafedra xodimlari ilmiy tadqiqotlar jarayonida foydalanib kelmoqda.

  O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining Fundamental tadqiqotlarni qo‘llab-quvvatlash jamg‘armasi grantlari hamda Respublika Fan va texnika davlat qo‘mitasining ustuvor dasturlari doirasida 12 ta loyiha bo‘yicha ilmiy-tadqiqot ishlari amalga oshirilgan. Hozirgi kunda ham kafedra xodimlari amaliy va innovatsion loyihalar doirasida ilmiy izlanishlarni davom ettirmoqda.

  Kafedra ilmiy salohiyatini shakllantirishda Talabalar ilmiy jamiyati (TIJ)ning o‘rni alohida ahamiyatga ega. Uning a’zolari 30 yildan ortiq vaqt davomida turli ilmiy konferensiyalarda faol ishtirok etib, sovrinli o‘rinlarni egallab kelmoqda. Talabalar tomonidan 48 ta oltin, 2 ta kumush va 1 ta bronza medal qo‘lga kiritilgani kafedraning yosh tadqiqotchilar bilan ishlashdagi yuqori natijalaridan dalolat beradi.

  Kafedra talabalari har yili respublika va universitet miqyosidagi ilmiy forumlarda, shuningdek, bolalar xirurgiyasi bo‘yicha respublika olimpiadalarida faol ishtirok etib, sovrinli o‘rinlarni egallab kelmoqda. Kafedraning eng faol va iqtidorli a’zolari doktorantura hamda klinik ordinatura bosqichlarida ilmiy izlanishlarini davom ettirmoqda.

Davolash va patronaj faoliyati

  Kafedrada o‘quv va ilmiy faoliyat bilan bir qatorda yuqori malakali tibbiy yordam ko‘rsatish hamda patronaj ishlari ham olib boriladi.

  Ixtisoslashtirilgan ko‘p tarmoqli poliklinika markazi Samarqand, Jizzax, Navoiy, Buxoro, Qashqadaryo va Surxondaryo viloyatlaridagi bolalarga kechayu kunduz yuqori malakali jarrohlik yordamini ko‘rsatib kelmoqda.

  Har yili poliklinikaga 12 mingdan ortiq bemor murojaat qiladi. Ularning qariyb 7 ming nafari statsionar davolanish uchun shifoxonaga yotqiziladi. Yurak, o‘pka, jigar, siydik-tanosil a’zolari va ichaklarda 5 mingga yaqin murakkab jarrohlik amaliyotlari bajariladi.

  Professor A.M. Shamsiyev Samarqand viloyatida ixtisoslashtirilgan bolalar jarrohligi xizmatini tashkil etish va rivojlantirishning asosiy tashabbuskorlaridan biri bo‘lgan. Uning tashabbusi bilan viloyatning qishloq hududlarida bolalar jarrohlari shtatlari tashkil etilib, jarrohlik kasalliklari bilan og‘rigan bolalar uchun ixtisoslashtirilgan o‘rinlar ajratilgan.

  Har yili Samarqand viloyatining tuman va qishloq hududlarida, shuningdek, Qashqadaryo, Navoiy, Buxoro, Surxondaryo va Jizzax viloyatlarida bolalar xirurgiyasining dolzarb masalalariga bag‘ishlangan sayyor seminarlar hamda ilmiy-amaliy anjumanlar tashkil etiladi.

  Qishloq joylarda faoliyat yuritayotgan bolalar jarrohlariga uslubiy, tashkiliy va konsultativ yordam ko‘rsatish maqsadida Samarqand viloyatining barcha tumanlari kafedra va klinikaning tajribali xodimlariga biriktirilgan. Tasdiqlangan jadval asosida kafedra va klinika mutaxassislari biriktirilgan hududlarga muntazam ravishda tashrif buyurib, bolalar xirurgiyasi xizmatini tashkil etish, bemorlarni konsultatsiya qilish, murakkab klinik holatlarni muhokama etish va amaliy-uslubiy yordam ko‘rsatish ishlarini amalga oshiradilar.

  Shu tariqa, Bolalar xirurgiyasi kafedrasi tashkil topganidan buyon nafaqat yuqori malakali mutaxassislarni tayyorlash va ilmiy-tadqiqot ishlarini olib borish, balki Samarqand viloyati hamda qo‘shni hududlarda bolalarga ixtisoslashtirilgan jarrohlik yordamini tashkil etish va rivojlantirishda muhim ilmiy-amaliy markaz sifatida faoliyat yuritib kelmoqda.

  

  1-son bolalar xirurgiyasi kafedrasi mudiri, tibbiyot fanlari doktori, dotsent Yusupov Shuhrat Abdurasulovich

  Shuhrat Abdurasulovich Yusupov 1966-yil 21-oktabrda Samarqand shahrida tug‘ilgan. 1989-yilda Samarqand davlat tibbiyot institutining pediatriya fakultetini imtiyozli diplom bilan tamomlagan.

  1989–1991-yillarda Samarqand davlat tibbiyot institutining 2-sonli Bolalar xirurgiyasi kafedrasida klinik ordinaturada tahsil olgan. 1991–1994-yillarda shu kafedrada aspiranturada ilmiy izlanishlar olib borgan.

  1994-yilda professor A.M. Shamsiyev ilmiy rahbarligida Toshkent pediatriya tibbiyot institutida nomzodlik dissertatsiyasini muvaffaqiyatli himoya qilib, tibbiyot fanlari nomzodi ilmiy darajasiga ega bo‘lgan.

  1994–1996-yillarda 2-sonli Bolalar xirurgiyasi kafedrasida assistent lavozimida faoliyat yuritgan. 1996-yildan 2005-yilgacha Samarqand davlat tibbiyot institutining Shifokorlar malakasini oshirish fakultetida Bolalar xirurgiyasi kursiga rahbarlik qilgan. 2001-yilda unga dotsent ilmiy unvoni berilgan.

  2001–2005-yillarda Samarqand davlat tibbiyot institutining klinik ordinatura, aspirantura va doktorantura bo‘limi mudiri lavozimida ishlagan. 2005–2020-yillarda Samarqand davlat tibbiyot institutida ilmiy ishlar va innovatsiyalar bo‘yicha prorektor lavozimida faoliyat olib borgan.

  2018-yilda professor A.M. Shamsiyev ilmiy rahbarligida “Bolalarda keng tarqalgan appendikulyar peritonitning diagnostikasi va jarrohlik yo‘li bilan davolashni takomillashtirish” mavzusidagi doktorlik dissertatsiyasini muvaffaqiyatli himoya qilgan.

  2013-yildan buyon Samarqand davlat tibbiyot institutining 1-sonli Bolalar xirurgiyasi kafedrasi mudiri lavozimida faoliyat yuritib kelmoqda.

Ilmiy va pedagogik faoliyati

  Professor Sh.A. Yusupov bolalar xirurgiyasi sohasida faol ilmiy-pedagogik faoliyat olib borayotgan yetuk mutaxassislardan biridir. U 10 ta monografiya, shundan 5 tasi xorijda nashr etilgan, 2 ta darslik va 12 ta o‘quv qo‘llanma, shuningdek, 1000 dan ortiq ilmiy maqola va tezislarning muallifidir.

  Professor Sh.A. Yusupov xalqaro ilmiy hamkorlik va tibbiyot fanining rivojiga ham faol hissa qo‘shib kelmoqda. U “Klinik va eksperimental tibbiyot muammolari” (Ukraina), “Kasalxona xirurgiyasi. L.A. Kovalchuk” (Ukraina), “Fin-ugr xalqlarining sog‘lig‘i, demografiyasi, ekologiyasi” (Rossiya), “Vyatka tibbiy byulleteni” (Rossiya), “Bugungi kunda tibbiy ta’lim” (Rossiya), “Avitsena xabarnomasi” (Tojikiston) kabi ilmiy jurnallar tahrir hay’ati a’zosi hisoblanadi.

  Professor Sh.A. Yusupov Yevropa va Rossiya bolalar xirurgiyasi assotsiatsiyalari a’zosi bo‘lib, bolalar xirurgiyasi, jarrohlik infeksiyalari, appendikulyar peritonit va shoshilinch bolalar xirurgiyasi yo‘nalishlarida ilmiy tadqiqotlar olib boradi.

  Shuningdek, u Samarqand davlat tibbiyot universitetida PhD ilmiy darajasini beruvchi 04/30.12.2019.Tib.102.01 ilmiy kengash va seminar a’zosi sifatida ilmiy kadrlar tayyorlash jarayonida faol ishtirok etib kelmoqda.

  Professor Sh.A. Yusupovning ko‘p yillik ilmiy, pedagogik, tashkiliy va klinik faoliyati Samarqand davlat tibbiyot universiteti hamda O‘zbekistonda bolalar xirurgiyasi xizmatining rivojlanishiga munosib hissa bo‘lib xizmat qilmoqda.