Samarqand davlat tibbiyot universitetining 4-son ichki kasalliklar kafedrasida ilmiy to‘garak faoliyati iqtidorli va ilmiy izlanishga qiziqadigan talabalarni qo‘llab-quvvatlash, ularda ilmiy-tadqiqot ko‘nikmalarini shakllantirish, klinik tafakkurini rivojlantirish va kelgusida ilmiy faoliyat bilan shug‘ullanishga tayyorlashga qaratilgan. 4-son ichki kasalliklar kafedrasida TIJ Pulmonologiya, gastroenterologiya, kardiologiya, Klinik allergologiya yo’nalishida faoliyat ko’rsatadi: raxbar kafedra mudiri Ismailov J.A., mas’ul assistenti Axatova V.P. Talabalar Ilmiy Tadqiqot Ishlari Uchun yo’nalish beriladi. Kafedra xodimlari rahbarligida talabalar bilan birgalikda ilmiy amaliy konferentsiyalarida ishtirok etiladi va respublika hamda xalqaro jurnallarida tezis va ilmiy maqolalar nashr qilinadi.

  Kafedra ilmiy to‘garagi talabalarning nazariy bilimlarini chuqurlashtirish, ularni zamonaviy tibbiyot yutuqlari bilan tanishtirish, ilmiy adabiyotlar bilan ishlash, klinik holatlarni tahlil qilish, ilmiy tadqiqot metodologiyasi va statistik tahlil asoslarini o‘rganish uchun muhim akademik maydon hisoblanadi.

  Ilmiy to‘garak faoliyati kafedra professor-o‘qituvchilari rahbarligida olib boriladi. To‘garak mashg‘ulotlarida talabalar immunologiya va klinik allergologiya, kasb kasalliklari, pulmonologiya, ichki kasalliklar va klinik tibbiyotning boshqa dolzarb yo‘nalishlari bo‘yicha ilmiy mavzularni o‘rganadilar.

  To‘garak doirasida talabalar zamonaviy klinik muammolar, diagnostika va davolash usullari, immunologik va allergologik kasalliklarning rivojlanish mexanizmlari, ishlab chiqarish omillari bilan bog‘liq kasalliklar, kasbiy patologiyalar, bronxial astma, surunkali o‘pka kasalliklari, allergik holatlar va boshqa dolzarb mavzular bo‘yicha ilmiy izlanishlar olib boradilar.

  Ilmiy to‘garakning asosiy vazifalaridan biri talabalarda ilmiy fikrlash va tadqiqotchilik madaniyatini shakllantirishdir. Mashg‘ulotlar jarayonida ilmiy muammoni to‘g‘ri shakllantirish, tadqiqot maqsadi va vazifalarini belgilash, ilmiy gipoteza tuzish, tadqiqot dizaynini ishlab chiqish va natijalarni tahlil qilish ko‘nikmalariga alohida e’tibor beriladi.

  Talabalar ilmiy mavzu tanlashdan boshlab, adabiyotlarni izlash, ma’lumotlarni yig‘ish, ularni tizimlashtirish, statistik qayta ishlash, xulosa chiqarish va olingan natijalarni ilmiy shaklda taqdim etishgacha bo‘lgan bosqichlarda kafedra professor-o‘qituvchilaridan metodik yordam oladilar.

  Kafedra ilmiy to‘garagida ilmiy adabiyotlar bilan ishlash ko‘nikmalarini rivojlantirish muhim yo‘nalish hisoblanadi. Talabalarga mahalliy va xalqaro ilmiy ma’lumotlar bazalaridan foydalanish, zamonaviy ilmiy maqolalarni izlash, ularning mazmunini tanqidiy tahlil qilish va tadqiqot uchun zarur dalillarni ajratib olish o‘rgatiladi.

  Talabalar PubMed, Scopus, Web of Science, Google Scholar va boshqa ilmiy axborot manbalaridan foydalanish tamoyillari bilan tanishtiriladi. Ilmiy maqolalarning tuzilishi, annotatsiya, kalit so‘zlar, tadqiqot metodologiyasi, natijalar va muhokama bo‘limlarini tahlil qilishga e’tibor qaratiladi.

  To‘garak mashg‘ulotlarida dalillarga asoslangan tibbiyot tamoyillari ham keng yoritiladi. Talabalar klinik savollarni shakllantirish, ilmiy dalillarni izlash, ularning ishonchliligini baholash va klinik qaror qabul qilishda ulardan oqilona foydalanish ko‘nikmalarini rivojlantiradi.

  Ilmiy to‘garak faoliyati klinik amaliyot bilan uzviy bog‘langan. Talabalar professor-o‘qituvchilar rahbarligida bemorlarning klinik holatlarini o‘rganib, kasallik tarixi, laborator va instrumental tekshiruvlar natijalarini tahlil qilish, differensial diagnostika o‘tkazish va klinik xulosalar shakllantirishda ishtirok etadilar.

  Bemorlarni klinik tahlil qilish jarayonida kasallikning etiologiyasi, patogenezi, klinik kechishi va davolash natijalari ilmiy nuqtai nazardan baholanadi. Bu esa talabalarda nazariy bilimlarni amaliy tibbiyot bilan uyg‘unlashtirish imkonini beradi.

  Ilmiy to‘garak doirasida immunologiya va klinik allergologiya yo‘nalishida immun tizimi faoliyati, immunopatologik jarayonlar, allergik kasalliklarning klinik xususiyatlari, immunologik markerlar, allergologik diagnostika va zamonaviy davolash usullariga bag‘ishlangan ilmiy mavzular o‘rganiladi.

  Kasb kasalliklari yo‘nalishida esa ishlab chiqarish va mehnat sharoitlari bilan bog‘liq salbiy omillarning inson salomatligiga ta’siri, kasbiy anamnez, pnevmokoniozlar, kasbiy bronxitlar, vibratsion kasalliklar, kimyoviy va fizik omillar ta’sirida yuzaga keladigan patologiyalar hamda ularning profilaktikasi ilmiy jihatdan tahlil qilinadi.

  Talabalarga ilmiy tadqiqotlarda laborator, instrumental va funksional tekshiruv usullaridan foydalanish bo‘yicha tushunchalar beriladi. Olingan ko‘rsatkichlarni ilmiy talqin qilish, diagnostik mezonlar bilan solishtirish va ularning klinik ahamiyatini baholash o‘rgatiladi.

  To‘garak faoliyatida ilmiy maqola va tezis yozish ko‘nikmalariga ham katta ahamiyat beriladi. Talabalar ilmiy ishning nomini shakllantirish, annotatsiya yozish, maqsad va vazifalarni bayon etish, material va metodlarni tavsiflash, natijalarni jadval va diagrammalarda ifodalash, muhokama va xulosa yozish bo‘yicha amaliy tavsiyalar oladilar.

  Professor-o‘qituvchilar rahbarligida talabalar tomonidan tayyorlangan ilmiy ishlar universitet, respublika va xalqaro talabalar ilmiy-amaliy konferensiyalarida taqdim etish uchun tayyorlanadi. Ma’ruzalar, posterlar va tezislar ishlab chiqilib, ularni ilmiy auditoriya oldida himoya qilish ko‘nikmalari shakllantiriladi.

  Ilmiy to‘garakda talabalar muntazam ravishda o‘z ilmiy mavzulari bo‘yicha taqdimot va ma’ruzalar qiladilar. Ularning chiqishlari kafedra professor-o‘qituvchilari va to‘garak a’zolari tomonidan muhokama qilinib, metodik va ilmiy tavsiyalar beriladi.

  Bunday muhokamalar talabalarni o‘z fikrini ilmiy asosda bayon qilish, savollarga javob berish, o‘z nuqtai nazarini himoya qilish va ilmiy tanqidni to‘g‘ri qabul qilishga o‘rgatadi.

  Ilmiy to‘garak faoliyatida iqtidorli talabalarni aniqlash va qo‘llab-quvvatlash muhim vazifalardan biri hisoblanadi. Ilmiy izlanishga qiziqadigan, faol va yuqori natija ko‘rsatayotgan talabalar individual ilmiy mavzularga biriktiriladi hamda professor-o‘qituvchilar tomonidan muntazam ilmiy maslahatlar bilan ta’minlanadi.

  Iqtidorli talabalar kelgusida magistratura, klinik ordinatura, doktorantura va boshqa ilmiy ta’lim bosqichlariga tayyorlanishi uchun ilmiy faoliyatga bosqichma-bosqich jalb etiladi.

  Ilmiy to‘garakda ustoz-shogird tamoyili alohida ahamiyat kasb etadi. Tajribali olim va pedagoglar talabalarning ilmiy mavzu tanlashi, tadqiqot olib borishi va o‘z natijalarini nashrga tayyorlashida ularga yaqindan yordam beradi.

  Ustoz-shogird munosabatlari talabalar uchun ilmiy tajriba maktabi bo‘lib, ularda ilmga sadoqat, mas’uliyat, halollik, izlanish va yangilikka intilish kabi fazilatlarni shakllantirishga xizmat qiladi.

  Ilmiy to‘garak mashg‘ulotlarida akademik halollik va ilmiy etika tamoyillari ham alohida o‘rgatiladi. Talabalarga plagiatga yo‘l qo‘ymaslik, boshqa mualliflarning ilmiy natijalariga to‘g‘ri havola berish, ma’lumotlarni soxtalashtirmaslik va ilmiy xulosalarni obyektiv shakllantirish zarurligi tushuntiriladi.

  Bemorlar ishtirokidagi klinik tadqiqotlarda tibbiy etika, maxfiylik, shaxsiy ma’lumotlarni himoya qilish va tadqiqot ishtirokchilarining huquqlariga hurmat bilan yondashish tamoyillariga rioya qilish muhim ekanligi ta’kidlanadi.

  To‘garak a’zolarining xorijiy tillarni, ayniqsa ingliz tilini o‘rganishi ham rag‘batlantiriladi. Chunki zamonaviy tibbiy va ilmiy adabiyotlarning katta qismi ingliz tilida chop etiladi. Talabalarning xorijiy ilmiy manbalar bilan mustaqil ishlashi ularning ilmiy dunyoqarashini kengaytiradi.

  Ilmiy to‘garakda talabalarni zamonaviy raqamli texnologiyalar va sun’iy intellekt vositalaridan ilmiy faoliyatda oqilona foydalanish tamoyillari bilan tanishtirishga ham e’tibor beriladi. Ilmiy ma’lumotlarni qidirish, tizimlashtirish, jadvallar va grafiklar yaratish, taqdimot tayyorlash kabi jarayonlarda raqamli vositalardan samarali foydalanish ko‘nikmalari shakllantiriladi.

  Bunda ilmiy ishning mualliflik xususiyatini saqlash, olingan ma’lumotlarni mustaqil tekshirish va raqamli vositalardan foydalanishda akademik halollik talablariga rioya qilish zarurligi alohida tushuntiriladi.

  Kafedra ilmiy to‘garagi doirasida talabalar turli ilmiy tanlovlar, fan olimpiadalari, konferensiyalar, forumlar va yosh olimlar anjumanlarida ishtirok etishga tayyorlanadi. Bu ularning ilmiy salohiyatini namoyon etish, boshqa oliy ta’lim muassasalari talabalari bilan tajriba almashish va yangi ilmiy aloqalarni shakllantirishga xizmat qiladi.

  Ilmiy to‘garak faoliyati talabalarning kelajakdagi professional rivojlanishida ham muhim o‘rin tutadi. Tadqiqot olib borish tajribasi ularning klinik muammolarga tahliliy yondashishi, yangi ma’lumotlarni mustaqil o‘rganishi va dalillarga asoslangan qarorlar qabul qilish qobiliyatini rivojlantiradi.

  Kafedrada ilmiy to‘garak mashg‘ulotlari nazariya, klinik amaliyot va ilmiy izlanish integratsiyasi asosida olib boriladi. Bu yondashuv talabalarni faqat tayyor ma’lumotlarni o‘zlashtiruvchi emas, balki yangi bilimlarni izlash, tahlil qilish va amaliyotga tatbiq etishga qodir mutaxassis sifatida shakllantirishga xizmat qiladi.

  Umuman olganda, Samarqand davlat tibbiyot universitetining 4-son ichki kasalliklar kafedrasidagi ilmiy to‘garak talabalarning ilmiy salohiyatini ro‘yobga chiqarish, tadqiqotchilik ko‘nikmalarini rivojlantirish, klinik va ilmiy tafakkurini shakllantirish hamda yoshlarni tibbiyot fanining zamonaviy muammolarini hal etishga jalb qilishga qaratilgan.

  Ilmiy to‘garakning istiqboldagi faoliyatida talabalarni zamonaviy ilmiy tadqiqot metodlariga kengroq jalb etish, xalqaro ilmiy ma’lumotlar bazalari bilan ishlash ko‘nikmalarini rivojlantirish, talabalar ilmiy maqolalarini nufuzli nashrlarda chop etishga tayyorlash, ilmiy konferensiyalardagi ishtirokini kengaytirish va yosh tadqiqotchilarning ilmiy tashabbuslarini qo‘llab-quvvatlash ustuvor yo‘nalishlardan biri bo‘lib qoladi.