Reproduktiv salomatlik va uro-nefrologik tadqiqotlar jurnali 2026 №2


Maqola mavzusi

SEMIZLIK FONIDA HAYZ SIKLI BUZILISHLARI BO`LGAN O`SMIR QIZLARNI OLIB BORISHNI OPTIMALLASHTIRISH (ADABIYOTLAR TAHLILI) (24-26)

Mualliflar

Xudoykulova Zukhra Sobir qizi, Negmadjanov Baxodur Boltayevich

Muassasa

Samarqand davlat tibbiyot universiteti

Annotatsiya

O‘smirlik davri reproduktiv tizim, metabolik gomeostaz va psixoemotsional regulyatsiya parallel shakllanadigan murakkab biologik bosqich bo‘lib, aynan shu davrda yuzaga kelgan disfunksiyalar keyingi reproduktiv salomatlikni belgilab beradi. Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti yondashuviga ko‘ra, o‘smirlikdagi semizlik oddiy antropometrik holat emas, balki ko‘p omilli, salomatlikka zarar yetkazuvchi surunkali kasallik bo‘lib, uni birlamchi bo‘g‘in darajasida integratsiyalashgan, individual va odamga yo‘naltirilgan tarzda boshqarish zarur. Shu nuqtai nazardan, semizlik fonida hayz sikli buzilishlari bo‘lgan o‘smir qizlarni olib borish masalasi faqat ginekologik emas, balki endokrinologik, metabolik va profilaktik ahamiyatga ega muammo sifatida qaralishi kerak

Kalit so'zlar

reproduktiv salomatlik, metabolik gomeostaz, psixoemotsional regulyatsiya

Adabiyotlar

1. World Health Organization. WHO guideline: Integrated management of adolescents with obesity in all their diversity. Geneva: WHO; 2025. 2. 2.Itriyeva K. The effects of obesity on the menstrual cycle. Curr Probl Pediatr Adolesc Health Care. 2022;52(8):101241. 3. 3.Orszulak D, Niziński K, Matonożg A, Zięba-Domalik M, Stojko R, Drosdzol-Cop A. Adipokines as biochemical marker of polycystic ovary syndrome in adolescents – review. Front Endocrinol. 2025;16:1475465. 4. 4.Mączka K, Stasiak O, Przybysz P, Grymowicz M, Smolarczyk R. The impact of the endocrine and immunological function of adipose tissue on reproduction in women with obesity. Int J Mol Sci. 2024;25(17):9391. 5. 5.Adone A, Fulmali DG. Polycystic ovarian syndrome in adolescents. Cureus. 2023;15(1):34183. 6. 6.Joham AE, Piltonen T, Lujan ME, et al. Challenges in diagnosis and understanding of natural history of polycystic ovary syndrome. Clin Endocrinol. 2022;97(2):165–173. 7. 7.Meczekalski B, Niwczyk O, Kostrzak A, et al. PCOS in adolescents—ongoing riddles in diagnosis and treatment. J Clin Med. 2023;12(3):1221. 8. 8.Ibáñez L, de Zegher F. Adolescent PCOS: a postpubertal central obesity syndrome. Trends Mol Med. 2023;29(5):354–364. 9. 9.Prosperi S, Chiarelli F. Insulin resistance, metabolic syndrome and polycystic ovaries: an intriguing conundrum. Front Endocrinol. 2025;16:1669716. 10. 10.Owens LA, Franks S. The impact of polycystic ovary syndrome on reproductive health: a narrative review. Reproduction. 2025;169:e240485.