Биология ва тиббиёт муаммолари 2026, №4 (170)
Maqola mavzusi
КИМЁТЕРАПИЯДАН КЕЙИНГИ РИВОЖЛАНАДИГАН ПЕРИФЕРИК ПОЛИНЕЙРОПАТИЯЛАР МУАММОЛАРИ (578-582)
Mualliflar
Ярмухамедова Наргиза Анваровна, Улмасов Фирдавс Гайратович, Рауфов Фарход Махмудович
Muassasa
1 - Самарқанд Давлат тиббиёт университети, Ўзбекистон Республикаси, Самарқанд ш.; 2 - Республика Ихтисослаштирилган онкология ва радиология илмий амалий тиббиёт маркази Самарқанд филиали, Ўзбекистон Республикаси, Самарқанд ш.
Annotatsiya
Ушбу мақолада ҳозирги замон онкологиясининг энг оғриқли нуқталаридан бўлган сут бези раки билан беморлардаги оператив ва кимётерапия даво муолажаларидан кейин келиб чиқадиган хавфли асоратлардан бири бўлган полинейропатиялар хақида фикр юритилган. Кимётерапиядан кейинги полинейропатияларнинг учраши, турлари, этиопатогенези ҳамда даволаш йўлидаги асосий муаммолар ва масалалар кўпгина тадқиқотлар асосида таҳлил қилинган.
Kalit so'zlar
сут бези раки, полинейропатия, кимётерапия, цитостатиклар.
Adabiyotlar
1. Аметов А.С., Косян А.А., Пашкова Е.Ю., Пья-ных О.П. Преимущество применения комплекс-ной терапии диабетической полинейропатии у пациентов с сахарным диабетом 2 типа // Эндо-кринология: новости, мнения, обучение. 2019. Т. 8, № 3. С. 8–21. doi:10.24411/2304-9529-2019-13001. 2. Грушина Т.И., Кончугова Т.В., Кульчицкая Д.Б., Гущина Н.В., Астахова К.А. Методы реаби-литации онкологических больных с перифериче-ской полинейропатией, индуцированной цитоста-тиками // Вопросы курортологии, физиотерапии и лечебной физической культуры. 2021. Т. 98, № 1. С. 58–63. doi:10.17116/kurort20219801158. 3. Золотовская И.А., Давыдкин И.Л., Локштанова Т.М., Орлов А.Е. Клинические проявления поли-нейропатии у онкологических больных на фоне химиотерапии и возможность их фармакокоррек-ции (результаты наблюдательной программы ПО-СЕЙДОН) // Архивъ внутренней медицины. 2018. Т. 8, № 2. С. 137–144. doi:10.20514/2226-6704-2018-8-2-137-144. 4. Ризаев Ж.А., Абдуллаев А.С., Кубаев А.С. Перспективы лечения невритов в комплексе с этилметилгидроксипиридина сукцинатом и Ком-билипеном // Современная медицина: новые под-ходы и актуальные исследования: материалы LX Международной научно-практической конферен-ции. № 5(56). Москва: Интернаука; 2022. С. 20–24. 5. Ризаев Ж.А., Хакимова С.З., Заболотских Н.В. Результаты лечения больных с хроническим боле-вым синдромом при дорсопатии бруцеллёзного генеза // Uzbek Journal of Case Reports. 2022. Т. 2, № 3. С. 18–25. doi:10.55620/ujcr.2.3.2022.2. 6. Ризаев Ж.А., Хакимова С.З. Фармакодинамика и клиническое применение хондропротекторов при неврологических проблемах // Uzbek Journal of Case Reports. 2023. Т. 3, № 2. С. 44–47. 7. Ризаев Ж.А., Шарипов Х.С., Ашуров Г.Г. Кли-ническое течение основных стоматологических заболеваний у пациентов с онкопатологией при химиолучевой терапии // Проблемы биологии и медицины. 2026. № 3(169). С. 236–239. 8. Супонева Н.А., Гришина Д.А., Грозова Д.А., Казиева М.С. Полинейропатии: общие принципы классификации, диагностики и лечения // Эффек-тивная фармакотерапия. 2025. Т. 21, № 17. С. 28–34. doi:10.33978/2307-3586-2025-21-17-28-34. 9. Тихонова О.А., Дружинин Д.С., Дружинина Е.С., Рукосуева М.А. Хроническая воспалитель-ная демиелинизирующая полинейропатия на фоне применения ингибиторов контрольных точек: клинические наблюдения // Анналы клинической и экспериментальной неврологии. 2024. Т. 18, № 1. С. 98–104. doi:10.54101/ACEN.2024.1.11. 10. Холодова Н.Б., Сотников В.М., Добровольская Н.Ю., Понкратова Ю.А. Особенности клиниче-ских проявлений и лечения полинейропатии, раз-вившейся после химиотерапии // Журнал невро-логии и психиатрии им. С.С. Корсакова. 2013. Т. 113, № 5. С. 20–24. 11. Чиж Г.А., Рыков И.В., Орлова Д.С., Кузин С.О., Эльмурзаев А.Б., Шишкин А.Б., Богомолов В.В. Существующие проблемы профилактики и лечения химиоиндуцированной периферической нейропатии: мировой опыт и собственные данные // Злокачественные опухоли. 2024. Т. 14, № 1. С. 74–82. doi:10.18027/2224-5057-2024-14-1-74-82. 12. Шарипов Х.С., Ризаев Ж.А., Ашуров Г.Г. Структура заболеваний пародонта у пациентов после химиолучевой терапии и у лиц аналогично-го возраста без соматической патологии // Про-блемы биологии и медицины. 2026. № 2(168). С. 382–388. 13. Abdullaev A.S., Kubayev A.S., Rizaev J.A. Ex-citability threshold in neuritis of the lower alveolar nerve. Journal of Biomedicine and Practice. 2022;7(4):238–245. 14. Avallone A., Bimonte S., Cardone C., Cascella M., Cuomo A. Pathophysiology and therapeutic per-spectives for chemotherapy-induced peripheral neu-ropathy. Anticancer Res. 2022;42(10):4667–4678. doi:10.21873/anticanres.15971. 15. Cavaletti G., Marmiroli P. Pharmacotherapy op-tions for managing chemotherapy-induced peripheral neurotoxicity. Expert Opin Pharmacother. 2018;19(2):113–121. doi:10.1080/14656566.2017.1415326. 16. Matsuoka H., Clark K., Fazekas B., et al. Phase III, international, multicentre, double-blind, dose increment, parallel-arm, randomised controlled trial of duloxetine versus pregabalin for opioid-unresponsive neuropathic cancer pain: a JORTC-PAL16 trial protocol. BMJ Open. 2022;12(2):e050182. doi:10.1136/bmjopen-2021-050182. 17. Molassiotis A., Cheng H.L., Leung K.T., et al. Risk factors for chemotherapy-induced peripheral neuropathy in patients receiving taxane- and plati-num-based chemotherapy. Brain Behav. 2019;9(6):e01312. doi:10.1002/brb3.1312. 18. Rizayev J.A., Khakimova S.Z. Brain regenera-tion: stem cell therapy for neurodegenerative diseas-es. Journal of Biomedicine and Practice. 2024;9(2). 19. Schloss J., Colosimo M. B vitamin complex and chemotherapy-induced peripheral neuropathy. Curr Oncol Rep. 2017;19(12):76. doi:10.1007/s11912-017-0636-z. 20. Staff N.P., Grisold A., Grisold W., Windebank A.J. Chemotherapy-induced peripheral neuropathy: a current review. Ann Neurol. 2017;81(6):772–781. doi:10.1002/ana.24951. 21. Zis P., Sarrigiannis P.G., Rao D.G., Hewamad-duma C., Hadjivassiliou M. Chronic idiopathic ax-onal polyneuropathy: a systematic review. J Neurol. 2016;263(10):1903–1910. doi:10.1007/s00415-016-8082-7.