Биология ва тиббиёт муаммолари 2026, №4 (170)
Maqola mavzusi
ЭКСПЕРИМЕНТАЛ ЖИГАР ЦИРРОЗИДА TGF-Β ЭКСПРЕССИЯСИ ВА ГЕПАТОЦИТЛАР РЕ-ГЕНЕРАЦИЯСИНИНГ МОРФОЛОГИК ХУСУСИЯТЛАРИ (401-405)
Mualliflar
Сипатдинова Мияссар Мирзабаевна, Жураева Гулбахор Бахшуллаевна
Muassasa
Тошкент давлат тиббиёт университети, Ўзбекистон Республикаси, Тошкент ш.
Annotatsiya
Ушбу тадқиқотда экспериментал жигар циррози моделида трансформацияловчи ўсиш омили β (TGF-β) экс-прессияси ҳамда гепатоцитлар регенерациясининг морфологик хусусиятлари ўрганилди. Тажриба 120 та Wistar линиясига мансуб оқ каламушларда амалга оширилди. Цирроз холин танқис парҳез асосида модел-лаштирилди. Жигар тўқималарида гистологик, морфометрик ва иммуногистокимёвий текширувлар ўтка-зилди. Экспериментал циррозда жигар архитектоникасининг бузилиши, септал фиброз, псевдодолкалар ша-клланиши, гепатоцитлар дистрофияси ва некрози ҳамда яллиғланиш инфильтрацияси кузатилди. Иммуноги-стокимёвий таҳлилда TGF-β экспрессиясининг сезиларли ошиши фиброз даражаси билан тўғридан-тўғри боғлиқ эканлиги аниқланди. Гепатоцитлар регенерацияси компенсатор хусусиятга эга бўлишига қарамасдан, юқори даражадаги TGF-β экспрессияси шароитида унинг самарадорлиги пасайиши кузатилди.
Kalit so'zlar
жигар циррози, TGF-β, гепатоцит, регенерация, иммуногистокимё, морфометрия, эксперимент.
Adabiyotlar
.Алейник В.А., Жураева М.А. ва ҳаммуаллифлар. Changes in immunological parameters and leucocyte DNA methylation in patients with liver fibrosis and cirrhosis related to chronic HCV infection. Russian Journal of Infection and Immunity. 2025. 2. Останькова Ю.В., Семёнов А.В., Файзуллаев Х.Н., Мусабаев Э.И. ва бошқалар. Molecular-biological markers of hepatitis B in patients with liver fibrosis/cirrhosis in Uzbekistan. Журнал мик-робиологии, эпидемиологии и иммунобиологии. 2016;(5):34–43. 3.Файзуллаев Х.Н., Мусабаев Э.И. Молекулярно-биологические маркеры вируса гепатита B у боль-ных с фиброзом и циррозом печени в Узбеки-стане. Журнал микробиологии, эпидемиологии и иммунобиологии. 2016;(5):34–43. 4.Парпибоева Д.А., Мусаева М.А. Liver fibrosis and metabolic changes in non-alcoholic fatty liver disease: Modern approaches to diagnostics. Central Asian Journal of Medicine. 2024;1:42–49. 5.Юлаева И.А., Набиева Ф.С., Фатуллаева М.М. New Aspects of Laboratory Diagnostics of Liver Fi-brosis. Tadqiqotlar. 2025;55(1):96–99. 6.Friedman S.L. Liver fibrosis - from bench to bed-side. Journal of Hepatology. 2023;79(5):1142–1162. 7.Bataller R., Brenner D.A. Liver fibrosis. Journal of Clinical Investigation. 2005;115(2):209–218. 8.Kisseleva T., Brenner D.A. Molecular mechanisms of hepatic fibrosis. Experimental Biology and Medi-cine. 2021;246(8):907–921. 9.Tacke F., Weiskirchen R. Update on hepatic stel-late cells. Journal of Hepatology. 2024;80(2):430–447. 10.Dewidar B., Meyer C., Dooley S., Meindl-Beinker N.M. TGF-β in hepatic stellate cell activation and liver fibrogenesis. Cells. 2019;8(11):1419. 11.Parola M., Pinzani M. Hepatic wound repair. Na-ture Reviews Gastroenterology & Hepatology. 2019;16(6):331–349. 12.European Association for the Study of the Liver (EASL). Clinical Practice Guidelines on liver fibrosis and cirrhosis. Journal of Hepatology. 2024. 13.Schuppan D., Kim Y.O. Evolving therapies for liver fibrosis. Journal of Clinical Investigation. 2013;123(5):1887–1901. 14.Higashi T., Friedman S.L., Hoshida Y. Hepatic stellate cells as key targets for liver fibrosis therapy. Nature Reviews Gastroenterology & Hepatology. 2017;14(2):88–99. 15.Wynn T.A. Cellular and molecular mechanisms of fibrosis. Journal of Pathology. 2008;214(2):199–210.