Биология ва тиббиёт муаммолари 2026, №3 (169)


Maqola mavzusi

ЧОВ ЧУРРАЛАРИНИ ЖАРРОҲЛИК ДАВОЛАШДА ЗАМОНАВИЙ МИНИИНВАЗИВ ВА ОЧИҚ ЁНДАШУВЛАР (574-581)

Mualliflar

Усаров Шерали Насретдинович

Muassasa

Самарқанд Давлат тиббиёт университети, Ўзбекистон Республикаси, Самарқанд ш.

Annotatsiya

Ушбу адабиётлар шарҳида чов чурраларини жарроҳлик даволашда қўлланиладиган замонавий ёндашувлар, жумладан очиқ таранглашмаган герниопластика, Lichtenstein операцияси, лапароэндоскопик TAPP ва TEP технологиялари, шунингдек кенгайтирилган экстраперитонеал eTEP усули илмий жиҳатдан таҳлил қилинди. Халқаро тавсиялар ва маҳаллий илмий тадқиқотлар маълумотлари асосида герниопластика усулини чурра тури, чов учбурчаги тўқималари ҳолати, бемор ёши, қайталаниш хавфи, сурункали оғриқ эҳтимоли ва жар-роҳлик жамоасининг техник тайёргарлигига боғлиқ ҳолда индивидуал танлаш зарурлиги асослаб берилди. Мақолада миопектинеал тешикни тўлиқ визуализация қилиш, преперитонеал соҳани тўғри ажратиш, тўр-симон имплантни рационал танлаш, серома, орхиал асоратлар ва сурункали чов оғриғини профилактика қилиш масалаларига алоҳида эътибор қаратилди.

Kalit so'zlar

чов чурраси, Lichtenstein, TAPP, TEP, eTEP, герниоаллопластика, тўрсимон имплант, қайталаниш, сурункали оғриқ.

Adabiyotlar

1. Давлатов С.С., Абдурахманов Д.Ш., Усаров Ш.Н. Применение ультразвука передней брюшной стенки в диагностике и лечении больных с гры-жей // Хирургия Узбекистана. - 2022. - № 2(94). - С. 53. 2. Давлатов С.С., Рахманов К.Э., Усаров Ш.Н. Комбинированная пластика паховых грыж // Хи-рургия Узбекистана. - 2020. - № 3(87). - С. 82–86. 3. Давлатов С.С., Рахманов К.Э., Усаров Ш.Н., Вафоева И.М. Паховые грыжи: современные ас-пекты этиопатогенеза и лечения // Вестник Таш-кентской медицинской академии. - 2020. - № 6. - С. 37–44. 4. Каримов Ш.И., Беркинов У.Б., Хакимов М.Ш., Саттаров О.Т. Лапароскопическая герниопластика в хирургическом лечении паховых грыж // Меди-цинский журнал Узбекистана. - 2016. - № 2. - С. 113–119. 5. Курбаниязов З.Б., Усаров Ш.Н., Курбаниязов Б.З., Зайниев А.Ф. Чов чурралари қайталанишини омиллар таҳлили // Проблемы биологии и меди-цины. - 2023. - № 6(150). - С. 154–158. 6. Курбаниязов З.Б., Ризаев Э.А., Мамаражабов С.Э., Нурмурзаев З.Н., Олимжонова Ф.Ж. Опти-мизация тактики хирургического лечения ослож-нённых форм желчнокаменной болезни у пациен-тов пожилого и старческого возраста // Медицина и образование. - 2023. - № 1(13). - С. 10–17. 7. Насибян А.Б. Выбор способа операции у боль-ных с рецидивной паховой грыжей после ауто-пластических и протезирующих грыжесечений: автореф. дис. ... канд. мед. наук. - Самара, 2014. - 24 с. 8. Островский В.К., Филимончев И.Е. Факторы риска рецидивов паховых грыж // Хирургия. - 2010. - № 3. - С. 45–48. 9. Ризаев Ж.А., Хашимов Р.У., Рахманов К.Э. Оптимизация хирургического лечения паховых грыж: сравнительный анализ лапароскопических и открытых методов герниопластики // Проблемы биологии и медицины. - 2025. - № 1(158). - С. 139–142. 10. Ризаев Ж.А., Хашимов Р.У., Рахманов К.Э. Совершенствование организации медико-профилактической помощи пациентам после па-ховой герниопластики: опыт и перспективы меж-дународной практики // Проблемы биологии и медицины. - 2024. - № 6(157). - С. 341–343. 11. Ризаев Э.А. Актуальные вопросы хирургиче-ского лечения осложнённых форм желчнокамен-ной болезни у больных пожилого и старческого возраста // Проблемы биологии и медицины. - 2023. - № 1(142). - С. 307–313. 12. Ризаев Э.А., Курбаниязов З.Б., Мамараджабов С.Э. Клинические проявления осложнённых форм желчнокаменной болезни у больных пожилого и старческого возраста // Проблемы биологии и ме-дицины. - 2023. - № 2(143). - С. 120–123. 13. Ризаев Э.А., Курбаниязов З.Б., Мамаражабов С.Э., Нурмурзаев З.Н., Олимжонова Ф.Ж. Мини-инвазивные вмешательства в хирургии осложнён-ных форм холелитиаза // Журнал биомедицины и практики. - 2023. - Т. 8, № 2. - С. 383–389. 14. Султанов Р.Б. Оптимизация хирургической тактики паховых грыж у лиц старших возрастных групп: дис. ... канд. мед. наук. - Душанбе, 2021. - 122 с. 15. Усаров Ш.Н., Абдурахмонов Д.Ш., Давлатов С.С., Хужамов О.Б. Хирургические методы лече-ния паховых грыж // Вестник Ташкентской меди-цинской академии. - 2023. - № 1. - С. 165–167. 16. Усаров Ш.Н., Давлатов С.С., Рахманов К.Э. Модифицированный способ пластики паховой грыжи // Журнал гепато-гастроэнтерологических исследований. - 2020. - Т. 1, № 3. - С. 49. 17. Усаров Ш.Н., Курбаниязов З.Б. Хирургическое лечение больных паховыми грыжами: методиче-ские рекомендации. - Самарканд, 2023. - 40 с. 18. Шапошников Ю.Ю. Сравнительная оценка результатов операции Lichtenstein и традицион-ных способов аутопластики в плановой и экс-тренной хирургии паховых грыж: автореф. дис. ... канд. мед. наук. - Астрахань, 2010. - 24 с. 19. Bracale U., Melillo P., Pignata G., Di Salvo E., Rovani M., Merola G. et al. Which is the best lapa-roscopic approach for inguinal hernia repair: TEP or TAPP? A systematic review with a network meta-analysis // Surgical Endoscopy. - 2012. - Vol. 26, No. 12. - P. 3355–3366. DOI: 10.1007/s00464-012-2382-5. 20. Claus C., Furtado M., Malcher F., Cavazzola L.T., Felix E. Ten golden rules for a safe minimally invasive inguinal hernia repair using a new anatomi-cal concept as a guide // Surgical Endoscopy. - 2020. - Vol. 34. - P. 1458–1464. DOI: 10.1007/s00464-020-07449-z. 21. HerniaSurge Group. International guidelines for groin hernia management // Hernia. - 2018. - Vol. 22, No. 1. - P. 1–165. DOI: 10.1007/s10029-017-1668-x. 22. Iossa A., Traumueller Tamagnini G., De Angelis F., Micalizzi A., Lelli G., Cavallaro G. TEP or TAPP: who, when, and how? // Frontiers in Surgery. - 2024. - Vol. 11. - Article 1352196. DOI: 10.3389/fsurg.2024.1352196. 23. Khashimov R.U., Rizaev J.A., Rakhmanov K.E. Improvement of surgical treatment of patients with inguinal hernias // Journal of Biomedicine and Prac-tice. - 2025. - Vol. 10, Issue 2. - P. 229–234. DOI: 10.5281/zenodo.15199065. 24. Kockerling F., Simons M.P. Current concepts of inguinal hernia repair // Visceral Medicine. - 2018. - Vol. 34, No. 2. - P. 145–150. 25. Miserez M., Peeters E., Aufenacker T., Bouillot J.L., Campanelli G., Conze J. et al. Update with lev-el 1 studies of the European Hernia Society guide-lines on the treatment of inguinal hernia in adult patients // Hernia. - 2014. - Vol. 18, No. 2. - P. 151–163. DOI: 10.1007/s10029-014-1236-6. 26. Rizaev E.A., Kurbaniyazov Z.B., Mamarazhabov S.E., Nurmurzaev Z.N., Abdurakhmanov D.Sh. Fea-tures of surgical correction of complicated forms of cholelithiasis in elderly and senile age // Texas Jour-nal of Medical Science. - 2023. - Vol. 18. - P. 17–24. DOI: 10.62480/tjms.2023.vol18.pp17-24. 27. Rizaev E.A., Murodullaev S.O., Kurbaniyazov Z.B., Shonazarov I.Sh., Kholiev O.O., Khujabayev S.T. Clinical rationale for minimally invasive inter-ventions in surgical treatment of acute pancreatitis // Problems of Biology and Medicine. - 2024. - No. 2(152). - P. 148–152. 28. Rizaev J.A., Khashimov R.U., Rakhmanov K.E. New approaches to inguinal hernia surgery: reducing complications and preventing recurrences // Prob-lems of Biology and Medicine. - 2025. - No. 2(159). - P. 162–167. 29. Salim D., Rakhmanov K., Usarov S., Yuldoshev F., Xudaynazarov U., Tuxtayev J. Inguinal hernia: modern aspects of etiopathogenesis and treatment // International Journal of Pharmaceutical Research. - 2020. - Vol. 12, Suppl. 2. DOI: 10.31838/ijpr/2020.SP2.338. 30. Stabilini C., van Veenendaal N., Aasvang E., Agresta F., Aufenacker T., Berrevoet F. et al. Update of the international HerniaSurge guidelines for groin hernia management // BJS Open. - 2023. - Vol. 7, No. 5. - zrad080. DOI: 10.1093/bjsopen/zrad080. 31. Usarov Sh.N., Davlatov S.S., Rakhmanov K.E. Combined inguinal hernia repair // American Journal of Medicine and Medical Sciences. - 2023. - Vol. 13, No. 2. - P. 134–138. 32. Wake B.L., McCormack K., Fraser C., Vale L., Perez J., Grant A.M. Transabdominal preperitoneal (TAPP) versus totally extraperitoneal (TEP) laparo-scopic techniques for inguinal hernia repair // Cochrane Database of Systematic Reviews. - 2005. - No. 1. - CD004703.