Биология ва тиббиёт муаммолари 2026, №3 (169)

Maqola mavzusi

АЁЛЛАРДА ЧАНОҚ ТУБИ БУЗИЛИШЛАРИНИНГ ПСИХОСЕКСУАЛ ВА ФУНКЦИОНАЛ ЖИҲАТЛАРИ (107-111)

Mualliflar

Жалолова Ирода Абдужабборовна, Насимова Нигина Рустамовна

Muassasa

Самарқанд Давлат тиббиёт университети, Ўзбекистон Республикаси, Самарқанд ш.

Annotatsiya

Ушбу мақола аёлларда чаноқ туби бузилишларининг (Pelvic Floor Disorders, PFD) психосексуал ва функционал жиҳатларини ўрганишга бағишланган. Тадқиқотда чаноқ аъзолари пролапси, сийдик тутолмаслик ҳамда чаноқ туби дисфункциясининг бошқа шаклларининг аёллар жинсий функцияси, эмоционал ҳолати ва ижти-моий мослашувига таъсири алоҳида кўриб чиқилди. Жинсий фаол аёлларда жинсий функцияни баҳолаш учун Female Sexual Function Index (FSFI) сўровномаси қўлланилди. Олинган натижалар чаноқ туби бузилишлари мавжуд беморларнинг катта қисмида жинсий дисфункция белгилари борлигини кўрсатди. Жумладан, жин-сий қониқишнинг пасайиши, либидо бузилиши ва интим ҳаёт сифатининг ёмонлашуви аниқланди. Бундан ташқари, жинсий фаолият билан боғлиқ хавотир, эмоционал зўриқиш ва психологик ноқулайлик касаллик кечишини оғирлаштириб, аёлларнинг психоэмоционал ҳолатига салбий таъсир кўрсатиши қайд этилди. Тадқиқот натижалари PFD билан оғриган беморларни даволашда нафақат клиник ва функционал бузили-шларни, балки психосоциал омилларни ҳам ҳисобга олган ҳолда комплекс ёндашув зарурлигини таъкидлайди. Мақолада жинсий функция ва психоэмоционал ҳолатни баҳолаш усулларини кундалик клиник амалиётга жо-рий этишнинг аҳамияти асослаб берилган. Стандартлаштирилган ва фойдаланиш учун қулай сўровномалар-ни қўллаш жинсий бузилишларни ўз вақтида аниқлаш, индивидуал маслаҳат бериш ҳамда даволаш ва реаби-литация самарадорлигини ошириш имконини беради.

Kalit so'zlar

чаноқ туби бузилишлари; психосексуал саломатлик; жинсий функция; Female Sexual Function Index; чаноқ аъзолари пролапси; сийдик тутолмаслик; жинсий дисфункция; ҳаёт сифати; психологик омиллар; урогине-кология.

Adabiyotlar

1. Abrams P., Cardozo L., Wagg A., Wein A. Incon-tinence. 6th ed. — Bristol: International Continence Society, 2017. — 2433 p. 2. Barber M.D., Maher C. Epidemiology and out-come assessment of pelvic organ prolapse // Interna-tional Urogynecology Journal. — 2013. — Vol. 24, No. 11. — P. 1783–1790. 3. Bump R.C., Norton P.A. Epidemiology and natu-ral history of pelvic floor dysfunction // Obstetrics and Gynecology Clinics of North America. — 1998. — Vol. 25, No. 4. — P. 723–746. 4. Handa V.L., Harvey L., Cundiff G.W. et al. Sex-ual function among women with urinary inconti-nence and pelvic organ prolapse // American Journal of Obstetrics and Gynecology. — 2004. — Vol. 191, No. 3. — P. 751–756. 5. Haylen B.T., de Ridder D., Freeman R.M. et al. An International Urogynecological Association / In-ternational Continence Society joint report on the terminology for female pelvic floor dysfunction // Neurourology and Urodynamics. — 2010. — Vol. 29, No. 1. — P. 4–20. 6. Jelovsek J.E., Barber M.D. Women seeking treatment for advanced pelvic organ prolapse have decreased body image and quality of life // American Journal of Obstetrics and Gynecology. — 2006. — Vol. 194, No. 5. — P. 1455–1461. 7. Lowder J.L., Ghetti C., Nikolajski C. et al. Body image perceptions in women with pelvic organ pro-lapse: a qualitative study // American Journal of Ob-stetrics and Gynecology. — 2011. — Vol. 204, No. 5. — P. 441.e1–441.e5. 8. Pauls R.N. Sexual function and pelvic floor dis-orders // Clinical Obstetrics and Gynecology. — 2005. — Vol. 48, No. 3. — P. 605–616. 9. Rizaev J.A., Ahrorova M.Sh., Kubaev A.S., Khazratov A.I. Morphological changes in the oral mucous membrane in patients with COVID-19 // American Journal of Medicine and Medical Sciences. — 2022. — Vol. 12, No. 5. — P. 466–470. DOI: 10.5923/j.ajmms.20221205.04. 10. Rizaev J.A., Akhrorova M.Sh., Kubaev A.S., Khazratov A.I. Clinical and immunological aspects of the relationship of the oral cavity and COVID-19 // Thematics Journal of Education. — 2022. — Vol. 7, No. 2. 11. Rizaev J.A., Khusanbaeva F.A., Khazratov A.I. Relationship between chronic kidney disease and oral health // American Journal of Medicine and Medical Sciences. — 2022. — Vol. 12, No. 5. — P. 455–462. 12. Rizaev J.A., Maeda H., Khramova N.V. Plastic surgery for the defects in maxillofacial region after surgical resection of benign tumors // Annals of Cancer Research and Therapy. — 2019. — Vol. 27, No. 1. — P. 22–23. 13. Rizaev J.A., Norbutayev A., Murtazayev A. Mod-ern methods for detecting oral cavity defects in he-moblastosis, detecting the degree of damage and prediction of the clinical current // Journal of Bio-medicine and Practice. — 2021. — Vol. 6, Issue 5. — P. 45–51. 14. Rizaev J.A., Rizaev E.A., Akhmadaliev N.N. Cur-rent view of the problem: a new approach to COVID-19 treatment // Indian Journal of Forensic Medicine & Toxicology. — 2020. — Vol. 14, No. 4. 15. Rizaev J.A., Rustamova D.A., Khazratov A.I., Furkatov Sh.F. The need of patients with systemic vasculitis and coronavirus infection in the treatment of periodontal diseases // Applied Information As-pects of Medicine. — 2022. — Vol. 25, No. 4. — P. 40–45. 16. Rogers R.G., Coates K.W., Kammerer-Doak D. et al. A short form of the Pelvic Organ Prolapse / Uri-nary Incontinence Sexual Questionnaire (PISQ-12) // International Urogynecology Journal. — 2003. — Vol. 14, No. 3. — P. 164–168. 17. Rosen R., Brown C., Heiman J. et al. The Female Sexual Function Index (FSFI): a multidimensional self-report instrument for the assessment of female sexual function // Journal of Sex & Marital Therapy. — 2000. — Vol. 26, No. 2. — P. 191–208.