Биология ва тиббиёт муаммолари 2026, №1 (167)


Maqola mavzusi

ИЧАК ВИРУС ИНФЕКЦИЯЛАРИ ДАВРИДА БОЛАЛАРДА ВИРУСЛИ СТОМАТИТЛАРНИ ДАВОЛАШНИНГ ЗАМОНАВИЙ ПАТОГЕНЕТИК ВА ТЕРАПЕВТИК ЁНДАШУВЛАРИ (392-395)

Mualliflar

Ахмадов Иномжон Низомитдин ўғли, Аббосов Мустафо Мардонович

Muassasa

Самарқанд Давлат тиббиёт университети, Ўзбекистон Республикаси, Самарқанд ш.

Annotatsiya

Болаларда ичак вирус инфекциялари фонида ривожланадиган вирусли стоматитлар организмнинг иммун тизими ва вирус агентлари ўртасидаги мураккаб ўзаро таъсир натижасида юзага келадиган кўп омилли патологик ҳолат ҳисобланади. Кейинги йиллардаги тадқиқотлар шуни кўрсатмоқдаки, бу касалликлар маҳаллий иммунитетнинг пасайиши, яллиғланиш медиаторларининг ортиши ва оксидланиш стрессининг кучайиши билан кечади. Мақолада вирусли стоматитларнинг патогенези ва уларни даволашнинг замонавий йўналишлари ҳақидаги илмий маълумотлар таҳлил қилинган. Асосий эътибор вирусларнинг эпителий тўқималарига таъсири, интерферон тизимининг аҳамияти, иммуномодулятор ва регенерацияни рағбатлантирувчи воситаларнинг клиник самарадорлигига қаратилган.

Kalit so'zlar

вирусли стоматит, ичак вирус инфекцияси, болалар, иммунитет, патогенез, интерферон, терапия, яллиғланиш, эпителизация.

Adabiyotlar

1. Ахмадов И.Н. Ичак вирус инфекциялари даврида болаларда вирусли стоматитларни даво-лашни такомиллаштириш. Автореф. дисс. канд. мед. наук. – Самарқанд, 2025. – 24 б. 2. Назарова Н.Ш., Ярмухаммедова Н.А., Ахмадов И.Н. Болаларда вирусли стоматитларнинг клиник хусусиятлари. - Самарқанд: СамДТУ, 2024. - 112 б. 3. Ризаев Ж. А., Назарова Н. Ш. Состояние мест-ного иммунитета полости рта при хроническом генерализованном парадонтите //Вестник науки и образования. – 2020. – №. 14-4 (92). – С. 35-40. 4. Ризаев Ж. А., Назарова Н. Ш., Кубаев А. С. Особенности течения заболеваний полости рта у работников производства стеклопластиковых конструкций //Вестник науки и образования. – 2020. – №. 21-1 (99). – С. 79-82. 5. Ризаев Ж. А., Туксонбоев Н. Х. У. Деформация носа с расщелиной и ринопластика //Scientific progress. – 2021. – Т. 2. – №. 2. – С. 92-104. 6. Ризаев Ж. А., Инагамов Ш. М., Хазратов А. И. Изменения физико-химических свойств твердых тканей зубов у спортсменов //Главный редактор. – С. 33. 7. Ризаев Ж. А., Назарова Н. Ш. Эффективность савокупного лечения болезней парадонта и слизи-стой оболочки работающих с вредными производ-ственныыми факторами //Проблемы биологии и медицины. – 2020. – Т. 3. – №. 119. – С. 85-88. 8. Ризаев Ж. А., Назарова Н. Ш. Бердиев //ТА Шиша толали тузилмаларни ишлаб чикариишда NBF гингивал гелининг самарадорлиги. Жамият ва инновациялар. – 2020. – С. 678-682. 9. Ризаев Ж. А. и др. Новое представление клас-сификации периодонтальных воспалительных за-болеваний //Стоматология для всех. – 2023. – Т. 2. – С. 44-50. 10. Akhmedov I.N., Nazarova N.Sh. Pathogenetic features of stomatitis in intestinal viral infections. International Journal of Pediatric Dentistry, 2024; 14(2): 54–62. 11. Alimova N., Karimov T. Clinical and immuno-logical characteristics of recurrent viral stomatitis in children. Uzbek Journal of Pediatrics, 2024; 8(1): 25–33. 12. Aripov B.K., Yarmukhammadova N.A. The use of laser therapy in the treatment of pediatric viral stomatitis. Dentistry and Oral Health Research, 2023; 6(3): 77–84. 13. Kamilova R.R., Soliev D.A. Cytokine response in oral mucosa inflammation in children. Medical Immunology (Russia), 2024; 26(2): 91–99. 14. Lee S., Park J., Choi H. The role of probiotics in preventing oral and intestinal viral infections in children. Pediatric Microbiome Research, 2025; 12(1): 45–56. 15. Liu J., Chen Y., Zhang W. Interferon-related immune mechanisms in oral viral infections. Frontiers in Immunology, 2024; 15: 13427. 16. Mirzaeva D.S., Akhmedov I.N. Mucosal immuni-ty alterations in children with intestinal viral infec-tions. Central Asian Medical Journal, 2024; 3(1): 41–49. 17. Nazarova N.Sh., Akhmedova G.T. Complex treatment of viral lesions of the oral cavity in chil-dren. Journal of Stomatological Research, 2023; 9(4): 68–75. 18. Nazarova N.Sh., Yarmukhammadova N.A. The effectiveness of interferon-based therapy in pediatric viral stomatitis. Uzbek Medical Journal, 2022; 4(2): 33–38. 19. Nazarova N.Sh., Yarmukhammadova N.A., Akhmedov I.N. Innovative approaches in the treat-ment of viral diseases of the oral cavity in children. Pediatric Oral Health Review, 2025; 10(1): 58–69. 20. Nazarova N.Sh., Yarmukhammadova N.A., Akhmedov I.N. The role of interferon therapy in the correction of immune imbalance in children. Journal of Pediatric Immunopathology, 2025; 2(1): 14–22.