Биология ва тиббиёт муаммолари 2026, №1 (167)


Maqola mavzusi

ЧАНОҚ-СОН БЎҒИМИ ОСТЕОАРТРИТИ БИЛАН ОҒРИГАН БЕМОРЛАРНИНГ КЛИНИК ТАСНИФИ (337-342)

Mualliflar

Шодикулова Гуландом Зикрияевна, Хасанов Ойбек Гафурович, Киямов Азизбек Уткирович, Давронов Хуршед Самежонович

Muassasa

Самарқанд Давлат тиббиёт университети, Ўзбекистон Республикаси, Самарқанд ш.

Annotatsiya

Остеоартрит (ОА) бўғимларнинг дегенератив-дистрофик касаллиги бўлиб, бўғим тоғайини деструктив за-рарланиши билан кечади. Ушбу тадқиқотни ўтказиш учун Самарқанд шахар тиббиёт бирлашмаси клиник шифохонаси ва Республика ихтисослаштирилган травматология ва ортопедия илмий-амалий тиббиёт мар-кази Самарканд филиали, 2021-2024 йиллар давомида чаноқ-сон бўғими остеоартрити билан мурожат қилган 119 нафар беморлар ва 78 нафар амалий соғлом шахслар олинган. Тадқиқотни ўтказиш учун барча беморлар 2 гурухга бўлинди: I-гурух идиопатик чаноқ сон бўғими ОА -62 нафар ва II- гурух COVID-19 дан кейин ривожланган чаноқ-сон бўғими ОА- 57 нафар беморлар. Коксартритли беморлар кўпроқ бўғим оғриғи, ғижирлаш, оқсоқлаш, мушак заифлиги ва ҳаракат чекланиши каби шикоятлар билан мурожаат қилишган. COVID-19дан кейинги чаноқ-сон бўғими остеоартрити бор беморларда оғриқ кучлироқ, ҳаракат чекловлари сезиларли ва психо-социал бузилишлар кўпроқ кузатилди. Ушбу тадқиқот натижалари COVID-19 инфекция-си остеоартрит кечишига жиддий таъсир кўрсатиши мумкинлигини кўрсатди.

Kalit so'zlar

чаноқ-сон бўғими остеоартрити, касаллик хавф омиллари ва клиник белгилари, бўғим функционал статусини баҳолаш, HOOS (Hip disability and Osteoarthritis Outcome Score) кўрсаткичлари.

Adabiyotlar

1. Алексеева Л.И., Таскина Е.А., Кашеварова Н.Г. Остеоартрит: эпидемиология, классифика-ция, факторы риска и прогрессирования, клиника, диагностика, лечение. Современная ревматология. 2019;13(2):9–21. 2. Ризаев Ж. А. и др. Значение коморбидных со-стояний в развитии хронической сердечной недо-статочности у больных пожилого и старческого возраста //Достижения науки и образования. – 2022. – №. 1 (81). – С. 75-79. 3. Ризаев Ж. А., Мусаев У. Ю. Влияние условий внешней среды на степень пораженности населе-ния стоматологическими заболеваниями //Врач-аспирант. – 2009. – Т. 37. – №. 10. – С. 885-889. 4. Ризаев Ж. А. и др. Анализ активных механиз-мов модуляции кровотока микроциркуляторного русла у больных с пародонтитами на фоне ише-мической болезни сердца, осложненной хрониче-ской сердечной недостаточностью //Вісник про-блем біології і медицини. – 2019. – №. 4 (1). – С. 338-342. 5. Ризаев Ж. А. и др. Использование светодиод-ного излучения в стоматологии (обзор литерату-ры) //Stomatologiya. – 2017. – №. 4. – С. 73-75. 6. Ризаев Ж. А. и др. Дополнительные подходы к функциональной и визуализационной диагности-ке головного мозга при разработке индивидуали-зированных стратегий помощи для пациентов с неврологическими проблемами //Uzbek journal of case reports. – 2023. – Т. 3. – №. 4. – С. 15-19. 7. Ризаев Ж. А., Абдуллаев А. С., Кубаев А. С. Перспективы лечения невритов в комплексе с этилметилгидроксипиридина сукцинат и комби-липен //Современная медицина: новые подходы и актуальные исследования. – 2022. – С. 20-24. 8. Хасанов О.Г., Бахронов А.А. Фактор некроза опухоли α и его роль в патологии (обзор литера-туры). // Журнал репродуктивного здоровья и уро-нефрологических исследований 2023, 4(1): 11 9. Ярмухамедова Н. А., Ризаев Ж. А. Изучение краткосрочной адаптации к физическим нагруз-кам у спортсменов со вторичными иммунодефи-цитами //Журнал гуманитарных и естественных наук. – 2023. – №. 6. – С. 128-132. 10. Alizadeh O, Hosseini Zarch SH, Khodashahi R, Kazemian N, Naclério-Homem MDG. Two Cases of COVID-Related Osteonecrosis of the Jaws: A New and Worrying Entity Is Emerging. World J Plast Surg. 2024;13(1):96-102. doi: 10.61186/wjps.13.1.96. PMID: 38742034; PMCID: PMC11088725.]. 11. Brisola AA, Colovati MES, Cernach MCSP, Riera R, Pacheco RL, Crizol GR, Martimbianco ALC. As-sociation between genetic polymorphisms and osteo-arthritis development. Overview of systematic re-views. Int J Rheum Dis. 2022 Jul;25(7):733-742. doi: 10.1111/1756-185X.14362. Epub 2022 Jun 9. PMID: 35678085. 12. da Costa BR, Saadat P, Basciani R, Agarwal A, Johnston BC, Jüni P. Visual Analogue Scale has higher assay sensitivity than WOMAC pain in de-tecting between-group differences in treatment ef-fects: a meta-epidemiological study. Osteoarthritis Cartilage. 2021 Mar;29(3):304-312. doi: 10.1016/j.joca.2020.10.004. Epub 2020 Nov 30. PMID: 33271331. 13. De Sola H, Salazar A, Rebollo-Ramos M, Moral-Munoz JA, Failde I. Prevalence of diagnosed and undiagnosed osteoarthrosis and associated factors in the adult general Spanish population. Aten Primaria. 2024 Aug;56(8):102930. doi: 10.1016/j.aprim.2024.102930. Epub 2024 Apr 11. PMID: 38608330; PMCID: PMC11024492. 14. Kim MJ, Kang BH, Park SH, Kim B, Lee GY, Seo YM, Park KS, Yoo JI. Association of the West-ern Ontario and McMaster Universities Osteoarthri-tis Index (WOMAC) with Muscle Strength in Com-munity-Dwelling Elderly with Knee Osteoarthritis. Int J Environ Res Public Health. 2020 Mar 27;17(7):2260. doi: 10.3390/ijerph17072260. PMID: 32230913; PMCID: PMC7177915. 15. Nilsdotter A, Bremander A. Measures of hip function and symptoms: Harris Hip Score (HHS), Hip Disability and Osteoarthritis Outcome Score (HOOS), Oxford Hip Score (OHS), Lequesne Index of Severity for Osteoarthritis of the Hip (LISOH), and American Academy of Orthopedic Surgeons (AAOS) Hip and Knee Questionnaire. Arthritis Care Res (Hoboken). 2011 Nov;63 Suppl 11:S200-7. doi: 10.1002/acr.20549. PMID: 22588745. 16. Paula A. Hernandez, Joel Wells, Emiliya Usheva, Paul A. Nakonezny, Zahra Barati. Et al. Earky – On-set Osteoarthritis originates at the chondrocyte level in Hip Dysplasia. Sci Rep. 2020; 10: 627//doi: 10/1038/s41598-020-57431-x. 17. Shodikulova G.Z., Xasanov O.G. Chanoq-son bo`g`imi osteoartrozi mavjud bemorlarda genetik tekshirishlarning taxlili // Journal of modern medi-cine №4 (7), 2024 / "Nashr Matbaa uyi" 2023. С.121. 18. Shodikulova G.Z., Xasanov O.G. - Features of clinical, laboratory and instrumental research meth-ods in patients with osteoarthritis of the hip joint//New Day in Medicine 10(72)2024 181-189 19. Shodikulova Gulandom Zikriyayevna, Khasanov Oybek Gafurovich, Atoev Tulkin Tolmasovich Clin-ical, Immunological and Genetic Peculiarities of De-velopment of Ostearthritis of Hip Joints in COVID-19 Patients of Uzbek Population // American Journal of Medicine and Medical Sciences 2024, 14(12): 3278-3282 20. Shodikulova Gulandom Zikriyayevna, Gulomov Jahongir Ibrokhimovich, Pulatov Ulugbek Sunato-vich, Khasanov Oybek Gafurovich. (2024). Clinical features and immunological mechanisms of devel-opment of osteoarthritis of the femoral hip joint // International Journal of Medical Sciences And Clini-cal Research, 2023 4(08), 23–28. 21. Shodikulova G.Z., Khasanov O.G., Vokhidov J.J .The clinical, immunological, and genetic character-istics of hip joint osteoarthritis in patients who have had COVID-19 // Innovation in the modern educa-tion system, 2024, 3(1): 14-18