Биология ва тиббиёт муаммолари 2026, №5 (171)
Maqola mavzusi
СУРУНКАЛИ МАҲАЛЛИЙ ПАРОДОНТИТ АНИҚЛАНГАН БЕМОРЛАРДА ПАРОДОНТГА ЙЎНАЛТИРИЛГАН ҚОПЛАМАЛАР БИЛАН ПРОТЕЗЛАШДА ОККЛЮЗИЯНИ ФУНКЦИОНАЛ БАҲОЛАШ (104-108)
Mualliflar
Закирова Хилола Хатамитдиновна, Ризаева Севара Миргулямовна, Ибрагимов Абдулла Хатамитдинович
Muassasa
Тошкент давлат тиббиёт университети, Ўзбекистон Республикаси, Тошкент ш.
Annotatsiya
Мақсад: сурункали маҳаллий пародонтитни комплекс даволаш ва сунъий қопламалар билан протезлашдан сўнг окклюзияни функционал баҳолаш. Материал ва усуллар: сурункали маҳаллий енгил даражали пародонтит билан оғриган 18–59 ёшдаги 160 нафар бемор (I гуруҳ – витал тишлар, n=80; II гуруҳ – девитал тишлар, n=80) ва 20 нафар амалий соғлом шахс (назорат гуруҳи) текширилди. Ҳар бир гуруҳда қоплама тури бўйича 4 та кичик гуруҳ (n=20) ажратилди: металл-керамик, керамик қопламасиз ва керамик қопламали цирконий диоксидли ҳамда пародонтга йўналтирилган қопламалар. Окклюзия T-Scan Novus тизими ёрдамида даволашдан олдин ва 2 ҳафта, 3 ҳамда 6 ойдан сўнг баҳоланди. Натижалар: дастлаб беморларда окклюзия вақти, дизокклюзия вақти, ўнг/чап юклама дисбаланси ва куч марказининг силжиши назорат гуруҳига нисбатан ишончли юқори бўлди. Окклюзион коррекциядан 6 ой ўтгач окклюзия вақти I гуруҳда 0,34±0,01 дан 0,22±0,01 с гача, II гуруҳда 0,24±0,01 с гача, дизокклюзия вақти 0,60±0,02 дан 0,36±0,01 с гача ва 0,62±0,01 дан 0,39±0,01 с гача, L/R дисбаланси 18,2±0,8 дан 6,30±0,68% гача ва 17,6±0,8 дан 6,60±0,65% гача, куч марказининг силжиши 2,77±0,10 дан 1,27±0,08 мм гача ва 3,08±0,10 дан 1,68±0,08 мм гача камайди (p<0,001). Пародонтга йўналтирилган қопламалар дизокклюзия вақти бўйича энг барқарор натижаларни берди. Хулоса: T-Scan тизими функционал ортиқча юкланишни аниқлаш, окклюзион коррекцияни назорат қилиш ва даволаш натижаларини динамикада баҳолаш имконини беради; пародонтга йўналтирилган қопламалар қўлланилганда окклюзион муносабатларнинг функционал барқарорлиги юқори бўлади.
Kalit so'zlar
окклюзия, пародонтит, қоплама, протезлаш, T-Scan, окклюзион юклама.
Adabiyotlar
1. Закирова Х., Ризаева С., Ибрагимов А. Орто-педическая реабилитация искусственными корон-ками в системе комплексного лечения заболева-ний пародонта // Stomatologiya. 2026. № 2 (103). С. 76–81. 2. Закирова Х., Ризаева С., Ибрагимов А. Осо-бенности влияния ортопедических коронок на результат лечения хронического локализованного пародонтита // Журнал Медицина и инновации. 2026. № 2 (22). С. 71–78. 3. Закирова Х.Х., Ризаева С.М., Ибрагимов А.Х. Современные аспекты этиологических факторов и патогенетических механизмов возникновения и прогрессирования воспалительных заболеваний пародонта // Интегративная стоматология и че-люстно-лицевая хирургия. 2025. Т. 4, № 2. С. 59–69. 4. Cafiero C., Spagnuolo G., Marenzi G., et al. Pre-dictive periodontitis: the most promising salivary biomarkers for early diagnosis of periodontitis // Journal of Clinical Medicine. 2021. Vol. 10, № 7. Art. 1488. 5. Jepsen S., Caton J.G., Albandar J.M., et al. Peri-odontal manifestations of systemic diseases and de-velopmental and acquired conditions: consensus re-port of workgroup 3 of the 2017 World Workshop // Journal of Clinical Periodontology. 2018. Vol. 45, Suppl. 20. P. S219–S229. 6. Sanz M., Herrera D., Kebschull M., et al. Treat-ment of stage I–III periodontitis – the EFP S3 level clinical practice guideline // Journal of Clinical Peri-odontology. 2020. Vol. 47, Suppl. 22. P. 4–60. 7. Tonetti M.S., Greenwell H., Kornman K.S. Stag-ing and grading of periodontitis: framework and pro-posal of a new classification and case definition // Journal of Periodontology. 2018. Vol. 89, Suppl. 1. P. S159–S172. DOI: 10.1002/JPER.18-0006.