Биология ва тиббиёт муаммолари 2026, №2 (168)


Maqola mavzusi

КОМПРЕССИОН УМУРТҚА ТАНАСИ СИНИШЛАРИДА МИНИМАЛ ИНВАЗИВ ВЕРТЕБРАЛ АУГМЕНТАЦИЯ: ДАЛИЛЛАРГА АСОСЛАНГАН ТАҲЛИЛ (479-484)

Mualliflar

Жўраев Илҳом Ғуломович, Мелибаев Салимжон Таштанович, Қаршибоев Абдуваҳоб Жамбаевич

Muassasa

1 - Самарқанд давлат тиббиёт университети, Ўзбекистон Республикаси, Самарқанд ш.; 2 - Республика ихтисослаштирилган травматология ва ортопедия илмий-амалий тиббиёт маркази Са-марқанд филиали, Ўзбекистон Республикаси, Самарқанд ш.

Annotatsiya

Кириш. Компрессион умуртқа танаси синишлари, айниқса остеопороз фонида, юқори учраш тезлиги ва функционал ногиронлик хавфи билан тавсифланади. Минимал инвазив вертебрал аугментатсия усулларининг клиник самарадорлиги ва хавфсизлиги бўйича қарама-қарши маълумотлар мавжуд. Материаллар ва усуллар. 2000–2025 йилларда ПубМед базасида чоп этилган рандомизатсияланган тадқиқотлар, мета-таҳлиллар ва клиник кузатув ишлари таҳлил қилинди. Вертебропластика, балонли кифопластика ва учинчи авлод имплант тизимлари консерватив даволаш билан таққосланди. Асосий натижалар ВАС, ОДИ, радиологик кўрсат-кичлар ва асоратлар частотаси бўйича баҳоланди. Натижалар. Минимал инвазив аугментатсия қисқа муд-датда оғриқни сезиларли камайтиради ва эрта функционал тикланишни таъминлайди. Балонли кифопласти-ка ва учинчи авлод тизимлар умуртқа баландлигини яхшироқ тиклайди. Бироқ узоқ муддатли клиник натижалар кўпинча консерватив даволаш билан тенглашади. Қўшни сегмент синишлари ва цемент экстра-вазатсияси асосий хавф омиллари бўлиб қолмоқда. Хулоса. Вертебрал аугментатсия селектив қўлланилганда самарали, бироқ метаболик терапиясиз узоқ муддатли устунлик кафолатланмайди. Комплекс ёндашув за-рур.

Kalit so'zlar

компрессион умуртқа синиши, вертебропластика, кифопластика, вертебрал аугментатсия, остеопороз, минимал инвазив жарроҳлик.

Adabiyotlar

1. Абдувакилов Ж. У., Ризаев Ж. А. Значение со-судистого эндотелиального фактора роста у паци-ентов с хроническим генерализованным пародон-титом, ассоциированным метаболическим син-дромом //Пародонтология. – 2019. – Т. 24. – №. 4. – С. 123-126. 2. Ризаев Ж. А., Кубаев А. С., Абдукадиров А. А. Состояние риномаксиллярного комплекса и его анатомо-функциональных изменений у взрослых больных с верхней микрогнатией //Журнал теоре-тической и клинической медицины. – 2020. – №. 3. – С. 162-165. 3. Ризаев Ж. А., Аширов З. Ф., Абдурахманов Ф. Ф. Псориаз касаллигига чалинган беморларда хавотирланиш даражасини ўрганиш //Доктор ах-боротномаси вестник врача doctor’s herald. – 2020. – С. 80. 4. Ризаев Ж. А., Хакимова С. З. Хроническая усталость при рассеянном склерозе и тактика дальнейшего лечения //Доктор ахборотномаси Вестник врача Doctor’s herald. – С. 62. 5. Ризаев Ж. А., Ахроров А. Ш., Норбутаев Ш. А. Морфологические подтипы доброкачественных опухолей слюнных желез: современные представ-ления //Central Asian Research Journal for Interdisciplinary Studies (CARJIS). – 2025. – Т. 4. – №. 4. – С. 20-29. 6. Ризаев Ж. А., Фаттахов Р. А. Изучение уровня психоэмоционального напряжения у пациентов на стоматологическом приеме //Stomatologiya. – 2017. – №. 3. – С. 75-79. 7. Ризаев Ж. А., Туксонбоев Н. Х. У. Деформация носа с расщелиной и ринопластика //Scientific progress. – 2021. – Т. 2. – №. 2. – С. 92-104. 8. Ризаев Ж. А., Хазратов А. И., Иорданишвили А. К. Морфофункциональная характеристика сли-зистой оболочки жевательного аппарата при экс-периментальном канцерогенезе //Российский сто-матологический журнал. – 2021. – Т. 25. – №. 3. – С. 225-231. 9. Firanescu C. E., de Vries J., Lodder P., et al. Ver-tebroplasty versus sham procedure for painful acute osteoporotic vertebral compression fractures (VERTOS IV): randomised sham controlled trial // BMJ. — 2018. — Vol. 361. — P. k1551. PMID: 29743284 10. Galibert P., Deramond H., Rosat P., et al. Prelim-inary note on the treatment of vertebral angioma by percutaneous acrylic vertebroplasty // Neurochi-rurgie. — 1987. — Vol. 33, № 2. — P. 166–168. PMID: 3600946 11. Hung H. Y., et al. Tripod-Fix device for treat-ment of painful osteoporotic vertebral fractures // Scientific Reports. — 2024. — Vol. 14. — P. 75326. PMID: 39396082 12. Johnell O., Kanis J. A. An estimate of the worldwide prevalence and disability associated with osteoporotic fractures // Osteoporosis International. — 2006. — Vol. 17, № 12. — P. 1726–1733. PMID: 16983459 13. Kallmes D. F., Comstock B. A., Heagerty P. J., et al. A randomized trial of vertebroplasty for osteopo-rotic spinal fractures // The New England Journal of Medicine. — 2009. — Vol. 361, № 6. — P. 569–579. PMID: 19657122 14. Klazen C. A. H., Lohle P. N. M., de Vries J., et al. Vertebroplasty versus conservative treatment in acute osteoporotic vertebral compression fractures (VERTOS II): randomised trial // The Lancet. — 2010. — Vol. 376, № 9746. — P. 1085–1092. 15. Li X., Yang H., Tang T., et al. Comparison of vertebroplasty and kyphoplasty for osteoporotic ver-tebral compression fractures: a meta-analysis // Eu-ropean Spine Journal. — 2016. — Vol. 25, № 5. — P. 1741–1749. PMID: 26000665 16. Lin E. P., Ekholm S., Hiwatashi A., et al. Verte-broplasty: cement leakage and complications // American Journal of Neuroradiology. — 2004. — Vol. 25, № 2. — P. 175–180. PMID: 14970017 17. Liu J. T., Li C. S., Chang C. S., et al. Long-term follow-up study of vertebroplasty for osteoporotic compression fractures // Neurosurgery. — 2010. — Vol. 67, № 3, Suppl. Operative. — P. ons91–96. 18. McGirt M. J., Parker S. L., Wolinsky J. P., et al. Vertebroplasty and kyphoplasty for osteoporotic frac-tures: a systematic review // Neurosurgery. — 2009. — Vol. 64, № 5. — P. 825–836. PMID: 19404147 19. Nieuwenhuijse M. J., Muijs S. P. J., van Erkel A. R., et al. A prospective comparative study of verte-broplasty and kyphoplasty in osteoporotic fractures // The Spine Journal. — 2012. — Vol. 12, № 7. — P. 593–599. PMID: 22704966 20. Noriega D. C., Ramajo R. H., Lite I. S., et al. Clinical results of a new vertebral body augmenta-tion system (SpineJack) // The Spine Journal. — 2015. — Vol. 15, № 2. — P. 350–358. PMID: 24082683 21. Papanastassiou I. D., Filis A. K., Gerochristou M. A., Vrionis F. D. Controversial issues in kyphoplasty and vertebroplasty in osteoporotic vertebral fractures // BioMed Research International. — 2014. — Vol. 2014. — P. 934206. PMID: 24818135 22. Trout A. T., Kallmes D. F., Kaufmann T. J. New fractures after vertebroplasty: adjacent vs nonadja-cent levels // American Journal of Neuroradiology. — 2006. — Vol. 27, № 1. — P. 217–223. 23. Wardlaw D., Cummings S. R., Van Meirhaeghe J., et al. Efficacy and safety of balloon kyphoplasty compared with non-surgical care for vertebral com-pression fracture (FREE): a randomised controlled trial // The Lancet. — 2009. — Vol. 373, № 9668. — P. 1016–1024. PMID: 19246088 24. Zhang H., Hu C., Zhang T., et al. Third-generation percutaneous vertebral augmentation sys-tems versus vertebroplasty/kyphoplasty: systematic review and meta-analysis // Pain Physician. — 2022. — Vol. 25, № 3. — P. E389–E402. PMID: 35578725