Журнал кардиореспираторных исследований 2026. №2/3


Тема статьи

Osteoporoz rivojlanishining zamonaviy etiologik jihatlari va xavf omillarining stratifikatsiyasi (78-81)

Авторы

Z.K. Tairova, G.Z. Shodiqulova

Учреждение

Samarqand davlat tibbiyot universiteti

Аннотация

Osteoporoz keng tarqalganligi bilan ajralib turuvchi, avj olib boruvchi kasalliklardan biridir. Uning suyak to‘qimasi mineral zichligining (STMZ) pasayishi va arxitektonikasining buzilishi bilan xarakterlanadi. JSST ma’lumotlariga ko‘ra, 50 yoshdan oshgan har uchinchi ayol va har beshinchi erkak osteoporozdan aziyat chekadi. Zamonaviy ilmiy paradigmada osteoporozning rivojlanish xavfi omillariga bo‘lgan ilmiy qiziqish ortib bormoqda. Bunda birlamchi osteoporozdan (postmenopauzal, senil) tashqari, jinsi va yoshidan qat’i nazar rivojlanishi mumkin bo‘lgan ikkilamchi osteoporozga tobora ko‘proq e’tibor qaratilmoqda. Ikkilamchi osteoporoz turli kasalliklar (endokrin, gematologik, gastroenterologik, revmatologik) asorati yoki dori-darmonlar bilan davolash (yatrogen osteoporoz) natijasi hisoblanadi.

Ключевые слова

suyak to‘qimasi mineral zichligi, xavf omillari, sinish.

Литературы

1. Торопцова НВ, Никитинская ОА, Насонов ЕЛ. Остеопороз: вчера, сегодня, завтра. Научно-практическая ревматология. 2023;61(3):249–259. 2. Галушко Е. А., Насонов Е. Л. Распространенность ревматических заболеваний в России. Альманах клинической медицины. 2018; 46 (1): 32–9. Galushko E. A., Nasonov E. L. The prevalence of rheumatic diseases in Russia. Almanac of Clinical Medicine. 2018; 46 (1): 32–9. 3. Белая Ж.Е., Белова К.Ю., Бирюкова Е.В., Дедов И.И., и др. Федеральные клинические рекомендации по диагностике, лечению и профилактике остеопороза // Остеопороз и остеопатии. — 2021. — Т. 24. — №2. — С. 4-47. doi: https://doi.org/10.14341/osteo12930 4. Мельниченко Г.А., Белая Ж.Е., Рожинская Л.Я., Торопцова Н.В., Алексеева Л.И., Бирюкова Е.В., Гребенникова Т.А., Дзеранова Л.К., Древаль А.В., Загородний Н.В., Ильин А.В., Крюкова И.В., Лесняк О.М., Мамедова Е.О., Никитинская О.А., Пигарова Е.А., Родионова С.С., Скрипникова И.А., Тарбаева Н.В., и др. Федеральные клинические рекомендации по диагностике, лечению и профилактике остеопороза. Проблемы эндокринологии. 2017;63(6):392-426. doi: 10.14341/probl2017636392-426. 5. AAOS.org [Internet]. Rosemont (IL): American Association of Orthopaedic Surgeons; Orthopaedic Care of Patients with Fragility Fractures. American Association of Orthopaedic Surgeon Position Statement, Doc. No. 1159, December 2009 [updated 2016 Sep; cited 2021 Jul 26]. Available from: https://www.aaos.org/uploadedFiles/1159%20Orthopaedic%20Care%20of%20Patients%20 with%20Fragility%20Fractures.pdf. 6. Shodikulova G.Z., Khasanov O.G., & Tairova Z.K. (2025). Prediction of the Development of Osteoarthritis of the Hip Joint Based on Distribution of the Gene Encoding 5-Factor Gdf5 Growth Differentiations. Central Asian Journal of Medical and Natural Science, 6(2), 812–818. https://doi.org/10.51699/cajmns.v6i2.2770 7. Ziade N., El Khoury B., Zoghbi M. et. al. Prevalence and pattern of comorbidities in chronic rheumatic and musculoskeletal diseases: the COMORD study. Sci Rep. 2020 May 6;10 (1): 7683. 8. Kanis JA, Cooper C, Rizzoli R, Reginster J-Y; Scientific Advisory Board of the European Society for Clinical and Economic Aspects of Osteoporosis (ESCEO) and the Committees of Scientific Advisors and National Societies of the International Osteoporosis Foundation (IOF). European guidance for the diagnosis and management of osteoporosis in postmenopausal women. Osteoporos Int. 2019;30(1):3-44. doi: 10.1007/s00198-018-4704-5. 9. Adami G, Fassio A, Rossini M. et. al. Osteoporosis in Rheumatic Diseases. Int J Mol Sci. 2019 Nov 22; 20 (23): 5867. 10. Kamolidinovna T. Z., Zikriyaevna S. G. Risk factors and features of coronary heart disease in patients with rheumatoid arthritis //journal of biomedicine and practice. – 2022. – Т. 7. – №. 6. 11. Axadova M.Z., Tairova Z.K., Axadov A.A. REVMATOID ARTRIT KASALLIGINING ETIOPATOGENEZI VA TASHXISLASH MEZONLARI // Zamonaviy tibbiyot jurnali (Журнал современной медицины). 2025. №4. URL: https://cyberleninka.ru/article/n/revmatoid- artrit-kasalligining-etiopatogenezi-va-tashxislash-mezonlari.