Биология ва тиббиёт муаммолари 2026, №1 (167)
Тема статьи
КИМЁВИЙ АДДИКТИВ БУЗИЛИШЛАР МАВЖУД БЎЛГАН БЕМОРЛАРДА СОМАТИК БУЗИЛИШЛАР ВА УЛАРНИНГ ТИББИЙ-ИЖТИМОИЙ РЕАБИЛИТАЦИЯДАГИ ЎРНИ (461-465)
Авторы
Очилов Улуғбек Усманович, Тураев Бобир Темирпулотович, Султанов Шохрух Хабибуллаевич
Учреждение
1 - Самарқанд давлат тиббиёт университети, Ўзбекистон Республикаси, Самарқанд ш.; 2 - Тошкент давлат тиббиёт университети, Ўзбекистон Республикаси, Тошкент ш.
Аннотация
Кимёвий аддиктив бузилишлар бугунги кунда тиббий-ижтимоий реабилитация тизимида долзарб муаммо сифатида қаралмоқда. Мазкур ҳолат нафақат руҳий, балки кенг кўламли соматик бузилишлар билан бирга кечади. Адабиётлар ва клиник кузатувлар таҳлили психоактив моддаларнинг юрак-қон томир, жигар, буйрак, ошқозон-ичак, марказий асаб ва эндокрин тизимларга кўрсатадиган токсик таъсирини тасдиқлайди. Ушбу соматик асоратлар реабилитация жараёнининг мураккаблашувига, беморнинг мотивацияси ва ижтимоий мослашув даражасининг пасайишига олиб келади. Шунинг учун, замонавий тиббий-ижтимоий реабилитация ёндашувларида соматик ҳолатни эрта аниқлаш, баҳолаш ва комплекс тузатиш чораларини кўриш марказий ўрин тутади. Мазкур мақолада кимёвий аддиктив бузилишлар мавжуд бўлган беморларда учрайдиган соматик бузилишлар, уларнинг реабилитациядаги ўрни ҳамда самарали тикловчи стратегияларни ишлаб чиқиш зарурати ёритиб берилган.
Ключевые слова
Кимёвий аддиктив бузилиш, соматик бузилишлар, тиббий-ижтимоий реабилитация, комплекс ёндашув.
Литературы
1. Afanasyev A. L. et al. Drug addiction as a medi-cal, social and psychological problem. Rehabilitation of drug addicts //Психологічні проблеми особистості на сучасному етапі. – 2021. – С. 254. 2. Akramov S., Buronov J., Turayev B. Clinical forms, course and treatment methods of maniacal-depressive psychosis disease //Modern Science and Research. – 2025. – Т. 4. – №. 1. – С. 176-185. 3. Amel A. K. et al. Effective Interventions for So-cial-Psychological Rehabilitation in Addiction Re-covery: A Systematic Review and Meta-Analysis //Middle East Journal of Rehabilitation and Health Studies. – 2025. – Т. 12. – №. 12. 4. Andriichuk O. Y., Sakharuk L. Y., Andriichuk B. I. Issues of Depression and Comorbidity in Rehabili-tation //Acta Balneologica. – 2022. – Т. 172. – №. 6. 5. Delmiati S. et al. Implementation of Medical Re-habilitation and Social Rehabilitation for Addicts and Victims of Drug Abuse //Ekasakti Journal of Law and Justice. – 2023. – Т. 1. – №. 1. – С. 21-29. 6. Ergashev S. S., Mamurova M. M., Turayev B. T. Clinical-neurophysiological morphological Studies of children with Consequences of hypoxia //Journal of Medical Genetics and Clinical Biology. – 2025. – Т. 2. – №. 2. – С. 117-125. 7. Holdorovna I. M., Temirpulotovich T. B. Psycho-pathological features of long-term endogenous de-pressions //International Journal of Cognitive Neuro-science and Psychology. – 2024. – Т. 2. – №. 3. – С. 15-21. 8. Ibragim A. et al. psychological rehabilitation of individuals with alcohol use disorder, drug addiction, gambling disorder, and codependency //Acta Psycho-logica. – 2025. – Т. 257. – С. 105052. 9. Idaiani S. et al. Relapse in Drugs, Psychotropic, Addictive Abuse Post Rehabilitation: “Policy and Prevention Programs” //4th International Symposi-um on Health Research (ISHR 2019). – Atlantis Press, 2020. – С. 56-59. 10. Konstantinova O. et al. Clinical and psychologi-cal characteristics of patients with alcoholism with suicidal behavior //Science and innovation. – 2023. – Т. 2. – №. D11. – С. 399-404. 11. Kuznetsov V. V. Medical rehabilitation of pa-tients with addictive pathology //Neurology Bulletin. – 2015. – Т. 47. – №. 3. – С. 90-98. 12. Lomakin S. et al. Socio-demographic, personal and clinical characteristics of relatives of patients with alcoholism //Science and innovation. – 2023. – Т. 2. – №. D12. – С. 278-283. 13. Murad A. A. A., AL-Sarray A. A. M., Jamal Z. Drug Addiction Clinical Study Among Patients Ad-mitted to the Alqana Center for Social Rehabilita-tion //South Eastern European Journal of Public Health. – 2024. 14. Novikov A. et al. Alcohol dependence and mani-festation of autoagressive behavior in patients of different types //Science and innovation. – 2023. – Т. 2. – №. D11. – С. 413-419. 15. Ochilov U. et al. Factors of alcoholic delirium patomorphosis //Science and innovation. – 2023. – Т. 2. – №. D12. – С. 223-229. 16. Ochilov U. et al. The question of the features of clinical and immunological parameters in the diag-nosis of juvenile depression with" subpsychotic" symptoms //Science and innovation. – 2023. – Т. 2. – №. D12. – С. 218-222. 17. Rizaev J. A., Rizaev E. A., Akhmadaliev N. N. Current View of the Problem: A New Approach to Covid-19 Treatment //Indian Journal of Forensic Medicine & Toxicology. – 2020. – Т. 14. – №. 4. 18. Rizaev J. A., Umirzakov Z. B. B., Umirov S. E. Ways to Optimize Medical Services for Covid-19 Patients //Special Education. – 2022. – Т. 1. – №. 43. 19. Rizaev J. A. et al. Morphological changes in the oral mucous membrane in patients with COVID-19 //American Journal of Medicine and Medical Sciences. – 2022. – Т. 12. – №. 5. – С. 466-470. 20. Rizaev J. A., Sh A. M. COVID-19 views on im-munological aspects of the oral mucosa //European research: innovation in science, education and tech-nology. – 2022. – С. 111-113. 21. Щербина С., Новак Т., Гноєвой Ю. Social work for the resocialisation of drug addicts in rehabilita-tion centres //Науковий вісник Ужгородського університету. Серія: «Педагогіка. Соціальна робота». – 2025. – Т. 1. – №. 56. – С. 278-283.