Биология ва тиббиёт муаммолари 2026, №4 (170)


Тема статьи

КЕСАРЧА КЕСИШДАН КЕЙИН АЁЛЛАРДА ЧАНДИҚ ВАСКУЛЯРИЗАЦИЯСИ ВА КОЛЛАГЕН ДАРАЖАСИ ЎРТАСИДАГИ ЎЗАРО БОҒЛИҚЛИК (144-149)

Авторы

Курбаниязова Венера Энверовна

Учреждение

Самарқанд Давлат тиббиёт университети, Ўзбекистон Республикаси, Самарқанд ш.

Аннотация

Долзарблиги: Кесарча кесиш операциялари сонининг ортиши бачадондаги операциядан кейинги чандиқ ҳо-латини баҳолаш ва кейинги репродуктив асоратларни прогноз қилиш муаммосини долзарб қилиб қўймоқда. Мақсад: Кесарча кесишдан кейин аёлларда чандиқ васкуляризацияси ва коллаген IV ҳамда VI типлари даражаси ўртасидаги ўзаро боғлиқликни аниқлаш. Материаллар ва методлар: СамДТУ клиникасида 2020–2025 йилларда битта кесарча кесиш ўтказган 103 нафар аёлда клиник, ультратовуш, допплерометрия, морфологик ва иммунофермент текширув усуллари қўлланилди. Натижалар: Мустаҳкам чандиқли беморларда қониқарли васкуляризация, миометрий қалинлигининг сақланганлиги ва коллаген IV ҳамда VI типлари кўрсаткичларининг юқори даражаси аниқланди, номустаҳкам чандиқли аёлларда эса гипоперфузия ва коллаген миқдорининг пасайиши кузатилди. Хулоса: Допплерометрия ва коллаген IV ҳамда VI типларини комплекс баҳолаш бачадондаги операциядан кейинги чандиқ мустаҳкамлигини эрта диагностика қилиш ва кейинги туғруқ тактикасини танлашда муҳим аҳамиятга эга.

Ключевые слова

бачадон чандиғи, кесарча кесиш, васкуляризация, коллаген IV типи, коллаген VI типи, допплерометрия, мустаҳкам чандиқ, номустаҳкам чандиқ, репарация, реабилитация.

Литературы

1. Бекбаулиева Г.Н., Ризаев Ж.А., Нигматова Н.М., Эшкулова С. Интегрированная оценка кли-нических факторов, «формирующих» невынаши-вание беременности // Сборник Международной научно-практической конференции «Роль инно-ваций в медицине». - 2024. - С. 194–197. 2. Есжанова А.А., Бекетова М.А., Ризаев Ж.А., Агабабян Л.Р. Сравнительная оценка перинаталь-ных исходов при различных стратегиях коррекции гестационного сахарного диабета // Акушерство и гинекология. - 2026. - № 7. - С. 66–71. 3. Курбаниязова В.Э. Критерии оценки состоя-тельности послеоперационного рубца и реабили-тация женщин, перенесших кесарево сечение // Экономика и социум. - 2026. - № 1-1 (140). - С. 848–854. 4. Курбаниязова В.Э. Оценка состоятельности рубца на матке у беременных в третьем триместре // Central Asian Journal of Academic Research. - 2025. - Т. 3, № 6-3. - С. 108–113. 5. Курбаниязова В.Э. Ранняя реабилитация жен-щин, перенесших кесарево сечение, и оптимиза-ция ведения последующих родов // Достижения науки и образования. - 2020. - № 2 (56). - С. 106–109. 6. Курбаниязова В.Э. Роль коллагена IV типа в физиологии и патологии беременности: от базаль-ных мембран к клиническим исходам // Central Asian Journal of Academic Research. - 2025. - Т. 3, № 6-3. - С. 102–107. 7. Курбаниязова В.Э., Худоярова Д.Р. Реалии времени. Реабилитация женщин с рубцом на мат-ке // Вестник науки и образования. - 2020. - № 23-1 (101). - С. 72–78. 8. Ризаев Ж.А., Абдуллаева Л.С., Каттаходжаева М.Х. Значение коррекции некоторых медицин-ских и организационных факторов в профилакти-ке угрожающих жизни состояний среди беремен-ных // Медицинский журнал Узбекистана. - 2025. - Т. 1, № 2. - С. 201–207. 9. Ризаев Ж.А., Асадов Д.А. Оценка эффективно-сти кесарева сечения в родильных учреждениях Республики Узбекистан // Биология ва тиббиёт муаммолари. - 2024. - № 1 (151). - С. 191–195. 10. Ризаев Ж.А., Давлатова А. Микробиота поло-сти рта беременных женщин, ее влияние на раз-витие осложнений беременности // Доктор ахбо-ротномаси. - 2023. - № 1 (109). - С. 132–136. 11. Ризаев Ж.А., Давлятова А.А., Агабабян Л.Р. Предикторы развития материнского сепсиса // Биология ва тиббиёт муаммолари. - 2023. - № 6 (150). - С. 224–230. 12. Ризаев Ж.А., Давлятова А.А., Агабабян Л.Р. Пути снижения материнской смертности - после-родовый сепсис // Journal of Biomedicine and Practice. - 2023. - Т. 8, № 6. - С. 9–19. 13. Ризаев Ж.А., Камалов А.И. Анализ показате-лей материнской и перинатальной смертности (2020–2024) как инструмент управления акушер-ской службой // Доктор ахборотномаси. - 2026. - № 1 (122). - С. 73–75. 14. Ризаев Ж.А., Камалов А.И. Оценка доступно-сти и качества антенатальной помощи (опрос 1000 беременных) // Доктор ахборотномаси. - 2026. - № 1 (122). - С. 76–78. 15. Савельева Г.М., Шалина Р.И., Курцер М.А. Современные аспекты диагностики и ведения бе-ременных с рубцом на матке // Акушерство и ги-некология. - 2024. - № 7. - С. 15–22. 16. ACOG Practice Bulletin No. 205. Vaginal birth after cesarean delivery // Obstetrics & Gynecology. - 2019. - Vol. 133, No. 2. - P. e110–e127. 17. Agababyan L.R., Rizaev J.A., Yeszhanova A.A. Ultrasound and Doppler Markers of Fetoplacental Insufficiency and Macrosomia in Pregnant Women with Gestational Diabetes: A Retrospective Cohort Study // New Day in Medicine. - 2026. - No. 4 (90). - P. 421–427. 18. Betrán A.P., Ye J., Moller A.B., et al. Trends and projections of caesarean section rates: global and regional estimates // BMJ Global Health. - 2021. - Vol. 6, No. 6. - e005671. 19. Cao S., Wang X., Du P., et al. Ultrasound as-sessment of cesarean scar integrity and reproductive outcomes: a meta-analysis // Ultrasound in Obstet-rics & Gynecology. - 2023. - Vol. 61, No. 4. - P. 455–463. 20. Chen Y., Wang H., Li Y. Doppler characteristics of uterine scar vascularization after cesarean section // Placenta. - 2022. - Vol. 120. - P. 45–51. 21. Clark E.A., Silver R.M. Long-term maternal morbidity associated with repeat cesarean delivery // American Journal of Obstetrics and Gynecology. - 2022. - Vol. 223, No. 6. - P. 876–889. 22. Di Spiezio Sardo A., Saccone G., McCurdy R., et al. Risk factors and management of cesarean scar defects: systematic review // Acta Obstetricia et Gy-necologica Scandinavica. - 2022. - Vol. 101, No. 1. - P. 5–16. 23. Fan D., Wu S., Wang W., et al. Prevalence of uterine scar defects after cesarean section: systemat-ic review and meta-analysis // Ultrasound in Obstet-rics & Gynecology. - 2022. - Vol. 59, No. 5. - P. 645–654. 24. Gurol-Urganci I., Cromwell D.A., Edozien L.C., et al. Risk of uterine rupture after previous cesarean section // PLoS Medicine. - 2022. - Vol. 19, No. 9. - e1002990. 25. Huang Z., Duan T., Liu X. Evaluation of uterine scar healing after cesarean section using Doppler ultrasound // BMC Pregnancy and Childbirth. - 2022. - Vol. 22. - P. 117. 26. Kurbaniyazova V.E. Clinical, echographic, mor-phological and immunological criteria for evaluating a well-founded scar on the uterus after cesarean sec-tion // Узбекский медицинский журнал SPECIAL. - 2021. - Т. 1. 27. Landon M.B., Grobman W.A. Trial of labor after cesarean delivery // New England Journal of Medi-cine. - 2023. - Vol. 385, No. 13. - P. 1237–1245. 28. Logutova L.S., Ivanova E.V., Petrova A.N. Mod-ern approaches to vaginal birth after cesarean section // Russian Bulletin of Obstetrician-Gynecologist. - 2024. - Vol. 24, No. 2. - P. 18–25. 29. Martin J.A., Hamilton B.E., Osterman M.J.K. Births: final data for 2022 // National Vital Statistics Reports. - 2023. - Vol. 72, No. 1. - P. 1–53. 30. Matsubara S., Kuwata T., Usui R. Cesarean scar healing and myometrial regeneration: current con-cepts // Journal of Obstetrics and Gynaecology Re-search. - 2023. - Vol. 49, No. 9. - P. 2141–2149. 31. NICE Guideline NG192. Caesarean birth. - Lon-don: National Institute for Health and Care Excel-lence, 2023. - 45 p. 32. Roberge S., Demers S., Girard M., et al. Impact of uterine closure technique on cesarean scar defect: systematic review and meta-analysis // American Journal of Obstetrics and Gynecology. - 2022. - Vol. 224, No. 1. - P. 43–56. 33. Silver R.M., Fox K.A., Barton J.R. Maternal morbidity associated with multiple repeat cesarean deliveries // Obstetrics & Gynecology. - 2023. - Vol. 139, No. 4. - P. 591–600. 34. Wang C.B., Chiu W.W., Lee C.Y. Cesarean scar defect: correlation between sonographic findings and clinical symptoms // Taiwanese Journal of Obstetrics and Gynecology. - 2022. - Vol. 61, No. 2. - P. 199–205. 35. World Health Organization. WHO recommenda-tions on non-clinical interventions to reduce unnec-essary caesarean sections. - Geneva: World Health Organization, 2023. - 78 p.