Биология ва тиббиёт муаммолари 2026, №2 (168)
Тема статьи
ЎТКИР ДЕСТРУКТИВ ПАНКРЕАТИТНИ ДИАГНОСТИКАСИ ВА ДАВОЛАШДА ЗАМОНАВИЙ ҚАРАШЛАР (540-547)
Авторы
Умедов Хушвақт Алишерович, Абдураxмонов Маъмур Мустафаевич
Учреждение
1 – Самарқанд давлат тиббиёт университети, Ўзбекистон Республикаси, Самарқанд ш.; 2 - Бухоро давлат тиббиёт институти, Ўзбекистон Республикаси, Бухоро ш.
Аннотация
Ўткир деструктив панкреатитнинг эрта такомиллаштирилган диагностикаси, иммунологик терапия, ан-тибактериал даволаш ҳамда миниинвазив жарроҳлик имкониятларини жалб этган ҳолда жарроҳлик даво-лаш усулларида эришилган ютуқларга қарамай, ўткир деструктив панкреатитда умумий ўлим кўрсаткичи сўнгги ўн йилликлар давомида юқори даражада — 18–36 % атрофида сақланиб қолмоқда ва инфицирланган панкреонекрозда 85% га етмоқда. Инфицирланган панкреонекрозни эрта аниқлаш катта қийинчиликлар туғдиради, бу эса кўпинча нотўгри даволаш тактикаси танланишига олиб келади. Натижада панкрео-некрознинг инфекцион асоратлар ҳисобига диагностик хатолар 35-40% га этади. Ўткир панкреатитнинг оғир шаклини эрта аниқлаш мураккаблигини тахминан 150 га яқин лаборатор тестлар ва прогноз баҳолаш шкалалари мавжудлиги, бундан ташқари, кўплаб инструментал усуллар исботлайди. Ҳар йили ўткир панкре-атитни аниқлаш ва оғирлик даражасини баҳолашнинг янги-янги усуллари ишлаб чиқилмоқда, бу эса амали-ётдаги шифокорларнинг мавжуд усуллардан қониқмаслиги билан изоҳланади.
Ключевые слова
ўткир панкреатит, яллиғланишга қарши цитокинлар.
Литературы
1. Абдурахманов М. М., Ураков Ш. Т., Сафаров С. С. Иммуноориентированная терапия в ком-плексном лечении острого панкреатита // Цитоки-ны и воспаление. Санкт-Петербург. 2019. Т. 18, № 104. С. 103–109. 2. Агапов М. А., Горский В. А. Роль цитокинов в развитии острого панкреатита // Анналы хирурги-ческой гепатологии. 2009. Т. 14, № 3. С. 85–90. 3. Андреев А. В., Ившин В. Г. Лечение инфици-рованного панкреонекроза с помощью миниинва-зивных вмешательств // Анналы хирургической гепатологии. 2015. № 3. С. 110–116. 4. Ризаев Ж. А. и др. Оценка функциональных изменений, формирующихся в зубочелюстной си-стеме боксеров //Вісник проблем біології і меди-цини. – 2019. – №. 4 (1). – С. 270-274. 5. Ризаев Ж. А., Асадуллаев Н. С., Абдувакилов Ж. У. Динамика возрастных показателей физико-химического состава ротовой жидкости у лиц по-жилого и старческого возраста //Вісник проблем біології і медицини. – 2018. – Т. 1. – №. 3 (145). – С. 382-385. 6. Ризаев Ж. А., Нурмаматова К. Ч., Тухтаров Б. Э. Организация лечебно-профилактической по-мощи при аллергических заболеваниях у детей //ББК. – Т. 51. – С. 113. 7. Ризаев Ж. А., Рахимова Д. А., Жумаев С. Ю. Первый опыт панкреато-дуоденальной резекции при периампулярной карциноме (100 операций) //Медицина и образование. – 2020. – №. 1. – С. 32-35. 8. Ризаев Ж. А. и др. Нуждаемость лечении забо-леваний пародонта у пациентов с системными васкулитами и ковид-19 // Прикладные информа-ционные аспекты медицины. – 2022. – Т. 25. – №. 4. – С. 40-45. 9. Ризаев Э. А., Курбаниязов З. Б., Абдурахманов Д. Ш. Дифференцированный подход при хирур-гическом лечении тяжелого острого панкреатита с прогнозированием результатов лечения. Uzbek journal of case reports. 2024; 4 (3): 6-11 10. Ризаев Ж. А., Рахимова Д. А., Жумаев С. Ю. Особенности поражения тканей пародонта у па-циентов с хронической обструктивной болезнью легких //Здоровье, демография, экология финно-угорских народов. – 2020. – №. 3. – С. 63-65. 11. Ризаев Э. А. и др. Клиническая эффективность миниинвазивных методов хирургического лечения острого холецистита у больных старше 60 лет //Finland, Helsinki international scientific online conference." Sustainability of education socio-economic science theory" April 7th. – 2023. – С. 27-28. 12. Ризаев Э. А. и др. Оптимизация методов хи-рургического лечения обструктивного холангита у больных пожилого и старческого возраста //Finland, Helsinki international scientific online conference." Sustainability of education socio-economic science theory" April 7th. – 2023. – С. 29-30. 13. Ризаев Э. А. и др. Аспекты хирургии желчно-каменной болезни у больных пожилого старческо-го возраста //Журнал гепато-гастроэнтерологических исследований. –2023. – 2023. – Т. 1. – №. 134. – С. 43-48. 14. Ризаев Э. А., Курбаниязов З. Б., Абдурахманов Д. Ш. Дифференцированный подход в лечении миниинвазивных вмешательств при остром пан-креатите алиментарного генеза //Журнал гумани-тарных и естественных наук. – 2024. – №. 16 [1]. – С. 272-279. 15. Ризаев Э. А. и др. Оптимизация хирургических стратегий при остром панкреатите на основе ви-зуальной оценки патологических изменений в брюшной полости: анализ эффективности и ле-тальности //Zamonaviy ta’lim tizimini rivojlantirish va unga qaratilgan kreativ g’oyalar, takliflar va yechimlar. – 2024. – Т. 7. – №. 71. – С. 189-189. 16. Ризаев Э. А., Курбаниязов З. Б., Абдурахманов Д. Ш. Аспекты хирургического лечения острого билиарного панкреатита //Журнал гуманитарных и естественных наук. – 2024. – №. 16 [1]. – С. 280-284. 17. Назаров Ш. К., Ализаде С. Г. Проблемы диа-гностики и лечения острого деструктивного пан-креатита // Симург. 2020. № 1. С. 18–23. 18. Назаров Ш. К., Ализаде С. Г. Роль экстракор-поральных методов лечения пациентов с острым деструктивным панкреатитом, осложнённым пан-креонекрозом // Симург. 2021. № 3. С. 21–29. 19. Попов А. В. и др. Ранняя диагностика лёгкого острого панкреатита: с комментарием // Хирургия. Журнал им. Н. И. Пирогова. 2016. № 7. С. 11–17. 20. Ребров А. А. и др. Чрескожные дренирующие операции под контролем УЗИ в лечении больных с ферментативным перитонитом при остром пан-креатите тяжёлого течения // Анналы хирургиче-ской гепатологии. 2012. № 3. С. 100–103. 21. Савельев В. С., Филимонов М. И., Гельфанд Б. Р. Инфицированный панкреонекроз // Инфекция в хирургии. 2003. № 1. С. 34–39. 22. Савельев В. С., Филимонов М. И., Бурневич С. З. Панкреонекрозы. М.: МИА, 2008. 264 с. 23. Стяжкина С. Н., Красноперова О. В., Кузнецов С. В., Хазиева Л. Д., Горшков М. С., Акимов А. А. Применение ронколейкина в комплексном ле-чении больных острым деструктивным панкреа-титом // Международный журнал прикладных и фундаментальных исследований. 2017. № 6-1. С. 119–121. 24. Aranda-Narváez J. M., González-Sánchez A. J., Montiel-Casado M. C., Titos-García A., Santoyo-Santoyo J. Acute necrotizing pancreatitis: surgical indications and technical procedures // World Jour-nal of Clinical Cases. 2014. Vol. 2, № 12. P. 840–845. DOI: 10.12998/wjcc.v2.i12.840. 25. Balthazar E. J., Ranson J. H. C., Naidich D. P., Megibow A. J., Caccavale R., Cooper M. M. Acute pancreatitis: prognostic value of CT // Radiology. 1985. Vol. 156, № 3. P. 767–772. DOI: 10.1148/radiology.156.3.4023241. (PubMed) 26. Banks P. A., Bollen T. L., Dervenis C. et al. Classification of acute pancreatitis — 2012: revision of the Atlanta classification and definitions by inter-national consensus // Gut. 2013. Vol. 62, № 1. P. 102–111. DOI: 10.1136/gutjnl-2012-302779. (Gut) 27. Bone R. C. Toward a theory regarding the patho-genesis of the systemic inflammatory response syn-drome: what we do and do not know about cytokine regulation // Critical Care Medicine. 1996. Vol. 24, № 1. P. 163–172. 28. Boumitri C., Brown E., Kahaleh M. Necrotizing pancreatitis: current management and therapies // Clinical Endoscopy. 2017. Vol. 50, № 4. P. 357–365. DOI: 10.5946/ce.2016.152. (PubMed) 29. Deng L. H., Hu C., Cai W. H., Chen W. W., Zhang X. X., Shi N. et al. Plasma cytokines can help to identify the development of severe acute pancrea-titis on admission // Medicine. Baltimore. 2017. Vol. 96, № 28. Article e7312. DOI: 10.1097/MD.0000000000007312. (PubMed) 30. Ivatury R. R., Malbrain M. L. N. G., Sugrue M. Abdominal Compartment Syndrome. Georgetown, TX: Landes Bioscience, 2006. P. 308–312.